Skip to content

Nog niet geabonneerd op de nieuwsbrief van Familiekunde Brussel? Doe uzelf een cadeau en neem nu een abonnement. Het mooiste van al: het is helemaal gratis.

 

De ‘Genealogische archiefgids voor het Brusselse hoofdstedelijke gewest’ is nu gratis beschikbaar onder de vorm van een GeneaWiki.

 

Voor genealogisch advies kunt u dit najaar nog terecht in ons documentatiecentrum in het AMVB op zaterdag 18 oktober en zaterdag 29 november 2014, telkens van 10.00 tot 16.00 uur.

sep 1 14

Opening documentatiecentrum Familiekunde Brussel najaar 2014

by Patrick Vanhoucke

In het najaar van 2014 is het documentatiecentrum van Familiekunde Brussel op de volgende zaterdagen geopend van 10.00 tot 16.00 uur:

U kunt dan bij ons terecht voor genealogisch advies.

In de namiddag van 14.00 tot 16.00 uur vindt meestal een voordracht rond een genealogisch thema plaats. Het volledige programma vindt u op onze website.

sep 1 14

Handel en wandel van de Gentse vondelingen uit 1830 en 1831

by Patrick Vanhoucke

Wanneer? Zaterdag 18 oktober 2014, van 14.00 tot 16.00 uur
Waar? Familiekunde Brussel / AMVB, Arduinkaai 28, 1000 Brussel
Prijs? Leden Familiekunde Vlaanderen / AMVB: € 3 / niet-leden: € 5)

Vondelingen zijn van alle tijden en kleuren veel niet vertelde familieverhalen. Op 28 december 2013 wordt in Schaarbeek een pasgeboren jongetje achtergelaten in het portier van het Brugmannziekenhuis. Dit nieuws is schokkend. Vondelingen zijn vandaag een grote uitzondering, maar nog geen twee eeuwen geleden was het een bijna dagelijkse praktijk. Als pasgeborene ergens achtergelaten worden, in alle seizoenen. Wachten tot je gevonden en geplaatst wordt. Ondertussen vechten voor je leven in de kou of warmte, in een huis waar velen ziek of al overleden zijn. Opgroeien in een vreemd gezin, ver weg van je roots. Als je weet dat de identiteit hoofdzakelijk wordt gevormd en beïnvloed door de directe omgeving waarin iemand opgroeit, dan kan het te vondeling gelegd worden niet anders dan een invloed (gehad) hebben op het leven van een vondeling.

Komen er in jouw familieverhaal ook vondelingen voor? Welke volwassenen groeiden uit deze verlaten kinderen? Huwden ze andere partners? Keken ze anders tegen het ouderschap aan? Stonden ze meer open voor migratie? Kwamen ze vaker in de criminaliteit terecht? Kom op zaterdag 18 oktober naar het AMVB om samen met historica Lien Ceûppens de antwoorden op deze vragen te ontdekken. Aan de hand van haar onderzoek “Handel en wandel van de Gentse vondelingen uit 1830 en 1831” legt ze uit wat een levensloopanalyse voor jouw familiegeschiedenis kan betekenen.

Inschrijven doet u met het onderstaande inschrijvingsformulier. Leden van Familiekunde Vlaanderen / AMVB betalen 3 euro. Niet-leden betalen 5 euro. Door uw inschrijving verplicht u zich tot betaling van het verschuldigde bedrag. Uw inschrijving is definitief zo gauw u dit bedrag heeft overgeschreven op onze financiële rekening: KBC 734-0041286-70, IBAN BE60 7340 0412 8670, BIC KREDBEBB.

Online inschrijven is niet meer mogelijk. Maar kom gerust langs als u de voordracht wenst bij te wonen. U kunt ter plaatse inschrijven en betalen (cash en gepast).

sep 1 14

Ressources généalogiques dans les départements du Nord et du Pas-de-Calais

by Patrick Vanhoucke

Wanneer? Zaterdag 29 november 2014, van 14.00 tot 16.00 uur
Waar? Familiekunde Brussel / AMVB, Arduinkaai 28, 1000 Brussel
Prijs? Leden Familiekunde Vlaanderen / AMVB: € 5 / niet-leden: € 8)

Op zaterdag 29 november brengt Familiekunde Brussel een stukje Frankrijk naar Brussel. De Franse regio Nord-Pas-de-Calais is immers ook voor Belgische genealogen een rijke bron voor genealogisch onderzoek. Wie West-Vlaamse wortels heeft, komt bij verder onderzoek vaak in het noorden van Frankrijk terecht.

Onze gastspreker is Christophe Drugy, voorzitter van de Franse vereniging “Racines franco-belges”. De vereniging stelt zich tot doel om de genealogische en historische kennis te bevorderen van de gemeenten, provincies en regio’s aan beide kanten van de Frans-Belgische grens. Hiervoor organiseert de vereniging grensoverschrijdende culturele projecten.

Christophe Drugy is een gewaardeerd spreker die ook als auteur verschillende titels op zijn naam heeft staan: “Guide du généalogiste en Belgique et de les anciens Pays-Bas” (2000), “Retrouver ses ancêtres belges” (2009), “Le Nord de 1500 à nos jours” (2013), “Le Pas-de-Calais de 1500 à nos jours” (2014, te verschijnen).

Deze voordracht vindt plaats in het Frans. Indien nodig zorgt het bestuur van Familiekunde Brussel ter plaatse voor vertaling bij het stellen van vragen.

Inschrijven doet u met het onderstaande inschrijvingsformulier. Leden van Familiekunde Vlaanderen / AMVB betalen 5 euro. Niet-leden betalen 8 euro. Door uw inschrijving verplicht u zich tot betaling van het verschuldigde bedrag. Uw inschrijving is definitief zo gauw u dit bedrag heeft overgeschreven op onze financiële rekening: KBC 734-0041286-70, IBAN BE60 7340 0412 8670, BIC KREDBEBB.

Voornaam en naam
E-mailadres
Straat en huisnummer
Postcode en gemeente
Lidnummer

jul 30 14

Kwartierherhaling in IJsland? There’s an app for that!

by Patrick Vanhoucke

Elke genealoog krijgt vroeg of laat te maken met zogenaamde kwartierherhaling (of kwartierverdubbeling): het aantal voorouders vermindert omdat er in de familie wordt getrouwd en eenzelfde persoon dus meerdere keren in een kwartierstaat voorkomt. Denk bijvoorbeeld aan een huwelijk tussen neef en nicht. De beide partners hebben in dat geval dezelfde grootouders.

IJsland heeft een kleine bevolking (ca. 320.000 inwoners) en verwarrende achternamen die er voor zorgen dat je bijna niet kunt weten met wie je al dan niet verwant bent. De makers van een nieuwe IJslandse dating-app hebben er wat op gevonden om accidentele gevallen van inteelt te voorkomen.

De nieuwe app is een handig bijproduct van de databank “Íslendingabók” (“Het Boek der IJslanders”). Die databank bevat genealogische gegevens over de inwoners van IJsland en gaat meer dan 1200 jaar terug in de tijd. De databank is een samenwerkingsproject tussen een bedrijf voor medische genetica en een ontwikkelaar van anti-virussoftware. Doel van het project is om alle bekende familieverbanden tussen IJslanders te traceren sinds de tijd dat er zich bewoners op IJsland gingen vestigen en deze relaties in een database te registreren.

De app maakt dus gebruik van de gegevens in de databank. Gebruikers die de app hebben geïnstalleerd, hoeven maar even hun smartphones tegen elkaar te tikken om te weten of ze verwant zijn aan elkaar. De app werd ontwikkeld door een groep studenten van de Háskóli Íslands, de Universiteit van IJsland.

Met de IJslandse achternamen is iets vreemds aan de hand, en dat maakt het zo moeilijk om te bepalen of je al dan niet aan iemand verwant bent. Achternamen worden immers niet doorgegeven van generatie op generatie. Je achternaam is de voornaam van je vader of moeder met het achtervoegsel “son” (zoon van) of “dottir” (dochter van). Patroniemen of metroniemen dus, zoals die ook in onze contreien sinds de vroege middeleeuwen en vaak nog tot aan de invoering van de burgerlijke stand bestonden. Van de bekende zangeres Björk Guðmundsdóttir weet je dus alleen dat de voornaam van haar moeder Guðmund is. En in het IJslandse telefoonboek staan mensen gewoon met hun voornaam vermeld.

Een van de ontwikkelaars van de nieuwe app, Arnar Freyr Aðalsteinsson, raakte betrokken bij het project toen er een wedstrijd liep om praktische toepassingen te verzinnen op basis van “Het Boek der IJslanders. De app is populair, zo blijkt uit het aantal downloads in de Google Play Store (Android).

Deze tekst is een bewerkte vertaling van: Iceland’s Incest-Prevention App Gets People to Bump Their Phones Before Bumping in Bed / Tom Sykes // In: www.thedailybeast.com, 23 april 2013.

jul 30 14

Website Familienaam.be vernieuwd

by Patrick Vanhoucke

Je familienaam is een eerste hulpmiddel om je familiegeschiedenis uit te vlooien. De verspreiding van je familienaam kan je immers al een indicatie geven van de regio van herkomst van je voorouders. Daarom hebben velen wellicht al eens hun familienaam opgezocht via Familienaam.be om te zien hoeveel naamgenoten er in België leven en waar ze zich situeren.

De website Familienaam.be kreeg onlangs een grote update en een nieuw jasje. Via de website zijn nu de gegevens uit het Belgisch bevolkingsregister van 2008 raadpleegbaar naast deze van 1998. Je kan dus nagaan hoe het aantal naamgenoten in België evolueerde tussen 1998 en 2008. Bovendien kun je zelf de kleur van de kaart kiezen.

De cartografische tool werd verfijnd. Je kunt nu veel gemakkelijker per gemeente zien hoeveel naamgenoten er wonen. Zelfs in relatieve aantallen, via procenten ten opzichte van de totale bevolking.

Bijzonder handig is ook het feit dat je bij het opzoeken van een naam de resultaten gepresenteerd krijgt via een uniek webadres. Zoek je bijvoorbeeld op de familienaam “Paesbrugge”, dan wordt het zoekresultaat vervat in het webadres http://www.familienaam.be/Paesbrugge. Dit is erg handig als je deze informatie met anderen wilt delen via e-mail of op je eigen website.

Ann Marynissen en haar echtgenoot Paul Bijnens zijn de initiatiefnemers en beheerders van Familienaam.be. In samenwerking met Familiekunde Vlaanderen komt er een tweede uitbreiding van de website, door de toevoeging van het bekende woordenboek van de familienamen van Frans Debrabandere. Op die manier zul je zowel de verspreiding van een familienaam als de betekenis ervan kunnen opzoeken. Via de website wordt tevens een toelichting gegeven over de historiek van de familienaamgeving in België.

De vernieuwing van de website Familienaam.be werd gerealiseerd met financiële en logistieke steun van Familiekunde Vlaanderen.

We nodigen je van harte uit om de vernieuwde website te ontdekken!

jul 30 14

Teken de petitie voor een betere toegankelijkheid van bevolkingsgegevens in België

by Patrick Vanhoucke

De moeilijke toegang tot bevolkingsgegevens is een pijnpunt voor de vele genealogen en heemkundigen in België. Persoonsgegevens zijn tot minstens 100 jaar na het overlijden van een persoon zeer moeilijk (of helemaal niet) raadpleegbaar.

Familiekunde Vlaanderen dringt als belangenbehartiger voor genealogen sterk aan op een versoepeling van deze raadplegingstermijnen en een betere toegang tot bevolkingsgegevens voor genealogisch en historisch onderzoek. Familiekunde Vlaanderen wil de beleidsmakers sensibiliseren omtrent deze problematiek.

Wil u de vraag voor een betere toegankelijkheid van bevolkingsgegevens in België mee ondersteunen ? Dat kan!

U hoeft enkel het petitieformulier in te vullen.

Wenst u nog meer informatie? Dan kan u de volledige tekst van het “Manifest voor een betere toegankelijkheid van bevolkingsgegevens in België” raadplegen.

Familiekunde Vlaanderen respecteert de Wet op de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer (8 december 1992). De gegevens die verstrekt in het kader van deze petitie worden daarom in geen enkel geval doorgegeven aan derden.

Dankzij uw medewerking kan Familiekunde Vlaanderen pleiten voor een versoepeling van de raadplegingstermijnen voor genealogisch onderzoek in België.

Alvast dank voor uw steun!

jun 28 14

Begin vandaag nog met indexeren! Iedereen verdient het om herinnerd te worden

by Patrick Vanhoucke

Wat is FamilySearch-Indexering

Indexeren is het overnemen van tekst uit historische documenten zoals geboorte-, overlijdens- en huwelijksakten om ze wereldwijd online doorzoekbaar te maken.

Waarom indexeren

Indexering houdt de herinnering aan mensen die vermeld zijn in historische documenten in stand. Door historische documenten online doorzoekbaar te maken, kan iedereen zijn of haar voorouders van thuis uit traceren. Alle gegevens op FamilySearch.org zijn gratis doorzoekbaar.

Hoe werkt FamilySearch-Indexering?

Iedereen kan vrijwilliger worden om te indexeren. U hebt enkel een computer met internetverbinding nodig en moet kunnen lezen. U kunt van thuis uit of waar u maar wilt indexeren, en u kiest zelf wanneer en hoelang u indexeert. Elke naam die u indexeert, kan de voorouder zijn die iemand anders zoekt.

Het programma downloaden en u aanmelden

  1. Ga naar FamilySearch.org/indexing.
  2. Klik op Beginnen en nadien op Downloaden.
  3. Klik op Run of Save om het programma te installeren. Het programma wordt geïnstalleerd en er verschijnt een pictogram op uw bureaublad.
  4. Dubbelklik op het pictogram FamilySearch Indexing op uw bureaublad om het programma te openen.
  5. Vervolgens dient u in te loggen met een FamilySearch-account of een LDS-account. Als u geen account hebt, klikt u op Aanmelden voor een nieuwe account en voert u de gevraagde gegevens in.

Basisrichtlijnen indexeren

  • Na het inloggen kunt u de Snelstartvideo bekijken die u op weg helpt. U vindt dit instructiemateriaal door in het menu Help op Snelstart te klikken.
  • Andere hulpbronnen vindt u in het tabblad Indexeringslinks rechts onderaan het indexeringsprogramma.

Hulp nodig om aan de slag te gaan?

Neem contact op met FamilySearch support – 24 uur per dag, 7 dagen op zeven bereikbaar.

E-mail op support@familysearch.org of bel op het gratis nummer 00800 1830 1830.

Overzicht van de lopende projecten

De lijst van projecten kan wijzigen naargelang projecten worden afgewerkt. Op de website van FamilySearch kunt u de laatste update van lopende projecten consulteren.

mei 4 14

De stam Belgrado

by Patrick Vanhoucke

Maria Willems, bestuurslid van Familiekunde Brussel, en mede-auteur Eric Van Baelen, hebben weer een nieuwe genealogische publicatie op de plank.

Op 14 november 1711 trouwde een jongeman in Strombeek-Bever met een plaatselijk meisje, Maria De Koninck. Het koppel vestigde zich te Meise en kreeg er acht kinderen. In 1749 sterft de man. In zijn begrafenisakte vermeldt de pastoor dat Augustinus Belgrades een vondeling was. Bij hém begint dus het verhaal van alle Belgrado’s die hier in later eeuwen opduiken.

Sinds Augustinus als vondeling opdook, zijn er elf volgende generaties afstammelingen. Alle naamdragers en vele andere nakomelingen zijn sindsdien in onderling verband gezet.

Naast de parenteel van Augustinus werden ook de voorouders van zijn echtgenote Maria De Koninck opgelijst. Van haar kon voor sommige takken nog drie generaties verder in de tijd worden teruggegaan, tot ongeveer 1580.

Verder kunt u in de publicatie ook nog andere informatie vinden over ondermeer drie andere vondelingen met dezelfde naam, een hypothese over de oorsprong van de familienaam Belgrado, een progressie-analyse van de naamdragers en zeer veel reproducties van documenten, foto’s en aanverwante stukken. De teksten over de eerste twee eeuwen Belgrado’s werden (met transcripties) veelal ook in extenso gereproduceerd. Het boek van 346 pagina’s op A4-formaat heeft ook een namen-index die het opzoeken vergemakkelijkt.

Naast een kijk- en leesboek is “De stam Belgrado” in de eerste plaats een naslagwerk waarmee men via één aanknopingspunt van één persoon de voorouders én de nakomelingen kan reconstrueren.

Voorstelling – uitnodiging

In samenwerking met de gemeente Meise en de plaatselijke heemkundige kring Berla zal het boek “De stam Belgrado” worden voorgesteld.

Waar? Zaal “Het Moment”, Brusselsesteenweg 40, 1860 Meise. De zaal is gelegen in het centrum van Meise, tegenover de kerk. Een ruim parkeerterrein bevindt zich op 20 meter afstand.
Wanneer? Vrijdag 27 juni 2014 om 19.30 uur.

U kunt ter plaatse alle door u bestelde exemplaren van het boek afhalen.

Hoe bestellen?

Het boek is in principe alleen via voorintekening verkrijgbaar. De vrije oplage achteraf zal beperkt zijn.

Het boek zelf kost bij voorintekening 30 euro. De door u bestelde exemplaren kunt u komen afhalen tijdens de voorstelling van het boek in Meise, of na afspraak. Indien u het met de post thuis wilt ontvangen, betaalt u 10 euro per exemplaar extra (verpakkings- en verzendkosten inbegrepen).

Bestellen kan door een overschrijving van 30 euro (of 40 euro met verzending) op rekeningnummer BE32 0000 8032 5902 t.n.v. Maria Willems, 1082 Sint-Agatha-Berchem m.v.v. “boek Belgrado” + uw telefoonnummer. U kunt bestellen tot uiterlijk 30 mei 2014.

Opgelet: Familiekunde Brussel is niet de uitgever van dit boek en het boek is dus ook niet via ons te koop. Voor meer informatie kunt u rechtstreeks contact nemen met de auteur Maria Willems via e-mail maria [dot] elisabeth [at] skynet [dot] be.

apr 15 14

Kom naar de erfgoedmarkt op 27 april

by Patrick Vanhoucke

Op zondag 27 april 2014 is het Erfgoeddag. Het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB) en Familiekunde Brussel heten u dan hartelijk welkom op hun gezamenlijke erfgoedmarkt.

Leerkrachten, cursisten, genealogen, Brusseleer, BON, AMVB en Familiekunde Brussel trokken uit hun vertrouwde omgeving om samen te werken. In een leertraject maakten ze kennis met elkaar door de grenzen van archief te ontdekken. Op de erfgoedmarkt gaan ze met u in dialoog door hun tussentijdse resultaten te presenteren. Beginnende genealogen die de afgelopen maanden door Familiekunde Brussel individueel werden begeleid, stellen de resultaten van hun onderzoek visueel voor. U bent welkom om te komen kijken en luisteren of deel te nemen aan het interactief forum.

Kom zeker langs en vergeet niet een voorwerp mee te brengen dat voor u waardevol Brussels Nederlandstalig erfgoed is.

U vindt het AMVB op de Arduinkaai 28, 1000 Brussel. U kunt de erfgoedmarkt bezoeken van 10.00 tot 18.00 uur. Het interactief forum start om 13.00 uur.

Deelnemen is gratis, maar we stellen het op prijs als u zich vooraf inschrijft. Dit kan via het onderstaande inschrijvingsformulier.

De inschrijvingsperiode werd afgesloten.

mrt 14 14

Genealogie en het wetsontwerp familienamen

by Patrick Vanhoucke

Update 2 april 2014:
Nadat de Senaat het wetsontwerp familienamen had geëvoceerd, heeft de Senaatscommissie Justitie het ontwerp op 2 april 2014 ongewijzigd goedgekeurd. Ter herinnering: dit houdt dus in dat in de toekomst ouders zelf een keuze kunnen maken tussen de achternaam van hun kind: die van vader, die van moeder, of een combinatie van beide in een zelf te bepalen volgorde. Indien de ouders geen keuze maken, krijgt het kind automatisch de naam van de vader. Het wetsontwerp moet nu nog door de plenaire Senaat worden goedgekeurd. Dit zal naar alle verwachting gebeuren na de Paasvakantie en voor de ontbinding van de kamers in functie van de verkiezingen van 25 mei. (Bron: website DeRedactie.be, 2 april 2014)

Update 21 maart 2014:
De plenaire Kamer heeft op 19 maart 2014 het wetsontwerp familienamen goedgekeurd. Hierdoor kunnen ouders hun kinderen de naam van de vader, de moeder of een combinatie van beide geven. Maken de ouders geen keuze, of raken ze het niet eens, dan krijgt het kind automatisch de naam van de vader. In het wetsontwerp dat de Kamercommissie Justitie eerder goedkeurde, was de automatisch toegekende naam nog een dubbele naam met de naam van de vader voorop. Dat de automatisch toegekende naam nu toch alleen die van de vader wordt, komt omdat de minister van Justitie een regeringsamendement indiende dat teruggrijpt naar haar oorspronkelijke voorstel. De naamwet kan nu nog worden geëvoceerd in de Senaat. (Bron: website De Tijd, 21 maart 2014; website Het Laatste Nieuws, 18 maart 2014; website Gazet van Antwerpen, 21 maart 2014)

De Belgische minister van Justitie Annemie Turtelboom diende op 25 november 2013 een wetsontwerp in waardoor ouders meer vrijheid zouden krijgen om de familienaam van hun kinderen te kiezen. Na een aantal adviezen en amendementen werd het wetsontwerp op 11 maart 2014 in de Kamercommissie Justitie aangenomen. Het wetsontwerp moet nu naar de plenaire Kamer. Maar ook de Senaat mag nog zijn zeg doen.

Als de nieuwe wet van kracht wordt, zal elk nieuw geboren kind automatisch een dubbele achternaam vader-moeder krijgen, tenzij de ouders zelf een keuze maken tussen de achternaam van vader of moeder, of een combinatie van beide.

Als de nieuwe wet van kracht wordt, zullen ouders zelf een keuze kunnen maken tussen de achternaam van vader of moeder, of een combinatie van beide. Indien de ouders geen keuze maken, krijgt het kind automatisch de naam van de vader.

Wat zijn de keuzemogelijkheden?

Samengevat biedt het wetsontwerp dat op 11 maart 2014 in de Kamercommissie Justitie werd goedgekeurd dus de volgende mogelijkheden voor de keuze van een familienaam van een kind:

  • OF: naam van de vader;
  • OF: naam van de moeder;
  • OF: dubbele naam met naam van de vader voorop;
  • OF: dubbele naam met naam van de moeder voorop.

Indien de ouders niet zelf tot een overeenkomst komen over de achternaam van hun kind en ze dus geen keuze maken, zal automatisch de dubbele naam worden toegekend, met de naam van de vader voorop naam van de vader worden toegekend.

Wat met de toekomstige generaties?

Maar wat gebeurt er dan in de volgende generaties? Als twee ouders met een dubbele achternaam samen een kind hebben, kan dit kind maximaal twee namen krijgen. De ouders hebben dus enerzijds de keuze hoe ze hun achternamen combineren, maar ze moeten elk ook een deel van hun achternaam laten vallen.

Kritiek op het wetsontwerp

Op het wetsontwerp kwam kritiek. Niet alleen vanuit politieke hoek, maar ook vanwege juristen, naamkundigen en genealogen.

Aan de UGent stelt juriste en assistente Grondwettelijk Recht Dominique De Meyst dat de nieuwe regeling nog niet helemaal genderneutraal is. Ze stelt voor om de naam te laten afhangen van een objectief gegeven, nl. het geslacht van het kind. Een meisje zou dan een dubbele naam krijgen beginnend met de naam van de moeder, een jongen een dubbele naam beginnend met de naam van de vader. In de volgende generatie geven de ouders alleen hun eerste naam door, ook weer in een volgorde die wordt bepaald door het geslacht van het eigen kind. (Bron: website De Standaard 27.02.2014)

Op de website van ZiZo-magazine (een uitgave van de holebi- en transgenderkoepel çavaria) maakt Timothy Junes zich zorgen over het feit dat het wetsontwerp de holebi-ouders is vergeten. Welke naam komt er in de dubbele familienaam bij holebi-ouders eerst? Die van de biologische moeder? En wat bij mannenkoppels of bij zogenaamde ‘alternerende’ moeders? (Bron: website ZiZo 12 maart 2014)

De bekende naamkundige Frans Debrabandere stelde dat met de nieuwe wet de familienaam weer een toenaam zou worden. Als de familienaam elke generatie kan wisselen, beantwoordt deze niet meer aan zijn functie van identificatiemiddel, zo zegt hij. Bovendien zou volgens Debrabandere de nieuwe wet discriminerend zijn voor mannen. (Bron: website De Standaard 28 februari 2014)

Bij Familiekunde Vlaanderen is algemeen voorzitter Marc Van den Cloot vooral bekommerd om het feit dat de overvloed aan combinatiemogelijkheden in de volgende generaties de afstammingslijn volledig zou doen vervagen en dat de link met de historische familienaam dan uiteindelijk wordt doorgeknipt. (Bron: website DeRedactie.be 26 februari 2014)

Minister van Justitie Annemie Turtelboom blijft haar wetsontwerp verdedigen, onder andere met een aantal bijdragen [1],[2],[3] op haar blog. Zij meent dat genealogen het probleem niet groter moeten maken dan het is, omdat ze ook nu al met onverwachte wendingen worden geconfronteerd, zoals namen die anders worden geschreven en dus evolueren. (Bron: Blog minister Turtelboom 26 februari 2014)

Standpunt van Familiekunde Vlaanderen

Familiekunde Vlaanderen werd door de Kamercommissie gevraagd om begin januari 2014 een advies uit te brengen omtrent het nieuwe wetsontwerp. Familiekunde Vlaanderen heeft in dit advies gepleit voor de vrije keuze van de familienaam van de vader OF de moeder. Op die wijze wordt het gelijkheidsbeginsel gerespecteerd. De meeste familiekundigen zoeken al hun voorouders op, zowel langs vaders- als moederszijde. Het merendeel van hen vindt het dan ook zeer jammer dat ze de moederlijke afstamming niet altijd even ver kunnen terugvinden in de bronnen, omdat de naamgeving tot nog toe in vaderlijke lijn verliep. Familiekunde Vlaanderen pleit voor één familienaam per individu, hetzij deze van de vader, hetzij van de moeder.

Omtrent de invoering van de dubbele familienaam heeft Familiekunde Vlaanderen twijfels, omdat dit breekt met een traditie (zonder daarover een waardeoordeel te vellen), omdat het familiale, praktische en administratieve moeilijkheden met zich kan meebrengen en omdat er onvoldoende maatschappelijk draagvlak voor bestaat. Desalniettemin werd in het advies aan de Kamercommissie duidelijk gesteld dat wanneer er toch gekozen wordt voor de invoering van de dubbele familienaam, deze er wél kan voor zorgen dat zeldzame of met uitsterven bedreigde familienamen kunnen blijven voortbestaan. Dit is iets wat in Nederland reeds langer gebruikelijk is. Wanneer men toch opteert om de dubbele familienaam prioriteit te geven, zou de keuze voor tien combinatiemogelijkheden vanaf de volgende generaties drastisch beperkt (liefst afgeschaft) kunnen worden. Familiekunde Vlaanderen vindt het wel positief dat de ouders vrij kunnen kiezen tussen één enkele of een dubbele familienaam.

Volgens Familiekunde Vlaanderen zal de nieuwe familienaamwetgeving genealogisch onderzoek in de toekomst inderdaad moeilijker, maar niet onmogelijk maken. Nu reeds is een familienaam niet meer het enige identificatiemiddel. Daarvoor dient bijvoorbeeld het rijksregisternummer. Vermoedelijk komt daar ook nog het individueel DNA-profiel bij, zodat men voor genealogisch onderzoek in een niet zo verre toekomst niet meer afhankelijk is van de familienaam van een individu. Toch knipt een volledig vrije familienaamkeuze onherroepelijk de historische band door van een individu met een bepaalde familie. (Bron: persbericht Familiekunde Vlaanderen 5 maart 2014)

Wetsontwerp en wat nu?

Discussies en voorstellen of ontwerpen van wet over de familienamen zijn niet nieuw. In april 2006 hebben we er op deze website al een artikel aan gewijd. Dit naar aanleiding van een voorstel van de toenmalige staatssecretaris voor het Gezin Gisèle Mandaila van de Franstalige partij Mouvement Réformateur (MR). Zij wou dat pasgeborenen een dubbele familienaam zouden krijgen: die van de vader, gevolgd door die van de moeder.

Ondertussen is zoals gezegd het wetsontwerp van mevrouw Turtelboom op 11 maart jl. aangenomen in de Kamercommissie Justitie. Dit gebeurde met een wisselmeerderheid: in de meerderheid onthield CD&V zich, maar in de oppositie stemde Ecolo-Groen voor. De oppositiepartijen N-VA en Vlaams Belang stemden tegen. Onmiddellijk nadat het wetsontwerp was aangenomen in de Kamercommissie Justitie, liet de Franstalige partij Centre démocrate humaniste (cdH) – die het ontwerp nochtans mee goedkeurde – weten dat ze het ontwerp wilden aanpassen. cdH stelt voor om de dubbele naam, met die van de vader vooraan, verplicht te maken en daarmee dus aan te sluiten op het systeem dat in Spanje wordt gehanteerd. Volgens cdH keert de partij op haar stappen terug vanwege de reacties bij de bevolking en omdat het ontwerp dat de Kamercommissie goedkeurde te complex was en niet beantwoordt aan een vraag van de gezinnen. (Bron: website DeRedactie.be 12 maart 2014)

Het wetsontwerp moet nu naar de plenaire Kamer. Normaal zal het daar zeker worden goedgekeurd. De Senaat kan het ontwerp daarna nog evoceren, d.w.z. “naar zich toe trekken”. Dat moet gebeuren binnen de 15 dagen na ontvangst van het ontwerp. Het evocatierecht geeft de Senaat de mogelijkheid zich uit te spreken over wetsontwerpen en wetsvoorstellen die werden aangenomen door de Kamer (van volksvertegenwoordigers). De Senaat heeft 60 dagen de tijd om het ontwerp desgewenst te wijzigen. In de Senaat ligt het stemgedrag soms anders dan in de Kamer. In dit geval is de senator van N-VA bijvoorbeeld helemaal vóór het wetsontwerp, terwijl de N-VA in de Kamercommissie tégen het ontwerp stemde. Ondertussen zijn ook de verkiezingen in aantocht en zullen de Kamers worden ontbonden. Als de Senaat het wetsontwerp evoceert, maar dan uiteindelijk niks zou beslissen vooraleer de Kamers worden ontbonden (wellicht rond 15 april of kort na Pasen), dan vervalt het ontwerp. (Bron: website Het Belang van Limburg 11 maart 2014)

Genealogie in een veranderende samenleving

Wat het ook wordt, genealogen en familiekundigen hebben de voorbije eeuwen ruimschoots bewezen dat ze op een wetenschappelijk verantwoorde manier met bronnen, documenten en interpretatieproblemen kunnen omgaan. Een factor onzekerheid zal er in het onderzoek altijd wel zijn. Maar de genealogen en familiekundigen van de komende generaties zullen ongetwijfeld creatief omgaan met de veranderingen die zich in elke samenleving nu eenmaal voordoen. Dit vormt immers het doel van hun onderzoek: het leven van hun voorouders in kaart brengen, wie ze waren, waar ze woonden, wat ze deden. Om zo het unieke van de familiegeschiedenis te verbinden met de historische ontwikkelingen van de ‘grote’ geschiedenis die door een hele generatie werden beleefd.