Mille ans d’histoire de la famille des princes Gagarine
door Miguël Cardon de Lichtbuer.
Een diepgaande genealogische en geschiedkundige studie van de illustere adellijke familie Gagarin die afstamt van de Russische dynastie der Ruriken (de heersende dynastie van het Kievse Rijk, Moskovië en het Tsaardom Rusland van 862 tot 1598).
Als stichters van Rusland en als regerende vorsten van Starodoeb aan de Kljazma zijn de Gagarins aanwezig in het leger en in de regering van het land als legerleiders, paleisdienaars, onderkoningen enzovoorts.
Tijdens de territoriale expansie en de politieke herstructurering van Rusland nemen de Gagarins nationale en provinciale posities in als minister, procureur-generaal, premier, voorzitter van de raad van het rijk, vice-kanselier, senator, ambassadeur, consul-generaal en diplomaat. De Gagarins zijn ook grote ontwerpers. Ze zijn intellectuelen die de ontwikkeling van het land nastreven, zowel op sociaal, economisch, wetenschappelijk, als op literair en artistiek vlak. Tijdens de Verlichting zijn ze actief in de vrijmetselarij en in de kerk. Ook de vrouwen speelden een belangrijke rol in de rechtbanken en op het sociale vlak. Ze bouwden scholen en ziekenhuizen, werden voorzitter van sociale verenigingen en huwden met de meest invloedrijke mannen van hun tijd.
Dit werk geeft een overzicht van alle belangrijke Gagarins. Sommige telgen van de familie zijn meer in detail beschreven dan andere. De genealogie bevat gegevens over aanverwante families en over de directe afstammelingen van grootmoeders en overgrootmoeders van het geslacht Gagarin.
Naast de historische oorsprong van vele Russische adellijke families, worden ook de kosten van de keizerlijke hofhouding beschreven. Het werk bevat een verklarende woordenlijst van de Russische functies in het leger en de regering, een overzicht van de decoraties en wapens van de vorstendommen, informatie over de organisatie van de keizerlijke macht en een analyse van de gebeurtenissen in de periode 1914 tot 1921.
Dit boek bevat 953 pagina’s, twee bijlagen in-plano, meer dan 400 illustraties, kaarten en een index van meer dan 4800 namen.
Het onderwerp “migratie en diversiteit” is de laatste weken volop in het nieuws. Als organisatoren van het nationale congres van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde (27 maart a.s.) met dezelfde invalshoek, kunnen we dat natuurlijk alleen maar toejuichen.
Op zaterdag 6 februari 2010 organiseert Vaka/Hand in Hand, een vereniging voor vrede en verdraagzaamheid, een denkdag rond “migratie, diversiteit en beeldvorming”. Er wordt nagedacht over hoe we de Vlaamse samenleving in de toekomst beter kunnen doen omgaan met het fenomeen migratie en de groeiende diversiteit in onze samenleving, met respect voor de mensenrechten van alle betrokkenen.
Albert Martens, professor emeritus en voorzitter van het Forum Asiel en Migraties, schetst een globaal kader van de thematiek van migratie en diversiteit en geeft enkele voorzetten voor uitdagingen voor de komende jaren. Vervolgens wordt de volle ruimte gegeven aan de creativiteit van alle aanwezigen om na te denken over inhoud en vorm van acties en campagnes om deze uitdagingen aan te pakken. In de namiddag wordt stilgestaan bij de reële mogelijkheden van Hand in Hand.
Hebt u interesse om mee te werken? Kom dan naar de denkdag “migratie, diversiteit en beeldvorming” op zaterdag 6 februari 2010 van 10.00 tot 16.0 uur in Elcker-Ik Antwerpen, Breughelstraat 31, 2018 Antwerpen.
Het volledige programma vindt u op de website www.vaka-handinhand.org.
Bron: deze tekst werd grotendeels overgenomen uit de elektronische nieuwsbrief van Vaka/Hand in Hand, 2 februari 2010.
Genealogische bronnen bevatten heel wat persoonsgegevens. In het verleden analyseerden vele individuele onderzoekers de archiefdocumenten systematisch om namen en data te noteren. Het Rijksarchief in België biedt al geruime tijd een platform aan om al deze analyses beschikbaar te stellen in één grote database.
Het project Demogen Vlaams-Brabant en Brussel startte in 2007 onder de coördinatie van Patrick Trio. Het gaat om een gezamenlijk initiatief van het Centrum voor Sociologisch Onderzoek van de Katholieke Universiteit Leuven, het Rijksarchief te Leuven en het Rijksarchief te Brussel I (Anderlecht). In een eerste fase werden de huwelijksakten van meer dan 100 jaar oud verwerkt.
Voor de provincie Vlaams-Brabant werden reeds meer dan 55.000 akten ingevoerd, wat neerkomt op twintig procent van de in te voeren akten. Maandelijks worden hiervan 2000 tot 3000 akten ingevoerd. Dit gedeelte van het project loopt dus vlot.
Voor het Brusselse hoofdstedelijk gewest daarentegen werden nog geen 1000 akten ingevoerd. Om ook hier vooruitgang te boeken zijn we op zoek naar vrijwilligers die enkele uurtjes per week willen meewerken in het Rijksarchief te Brussel I (Anderlecht). Medewerkers krijgen een individuele opleiding en begeleiding.
Voor meer informatie kunt u terecht bij coördinator Patrick Trio, e-mail: patrick.trio@pandora.be, tel. 016/22 51 96 of bij diensthoofd Luc Janssens van het Rijksarchief te Brussel I (Anderlecht), e-mail: luc.janssens@arch.be, tel. 02 524 61 15.
Door de toenemende diversificatie van de samenleving in nagenoeg alle Europese landen krijgt de studie van de migratie, ook van haar sociale en culturele aspecten, een groeiende aandacht. Een diepgaande studie van de civil society van de verschillende migrantengemeenschappen in Vlaanderen is vooralsnog niet voorhanden, zelfs de basisgegevens over hun ontstaan, activiteiten, doelstellingen en evolutie ontbreken.
Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedenis en KADOC-K.U.Leuven lanceerden in november 2008 het project “Stafkaart van het migrantenmiddenveld en zijn erfgoed in Vlaanderen 1830-1990”, betoelaagd door het FWO (Max-Wildiersfonds). Het beoogt de realisatie van een repertorium van het migrantenmiddenveld en zijn erfgoed. In dat kader wordt op 26 en 27 februari 2010 een workshop georganiseerd in het Vlaams Parlement te Brussel.
De workshop omvat twee luiken. Op vrijdag 26 februari wordt een stand van zaken geboden van recent historisch en sociaal-wetenschappelijk onderzoek over enkele migrantengemeenschappen. Zo worden de Maghrebijnse en de Turkse migratie in Nederland en Vlaanderen onder de loep genomen en wordt stilgestaan bij enkele specifieke ontwikkelingen in België. Op zaterdag 27 februari krijgt het Vlaamse migrantenmiddenveld en zijn erfgoed een centrale plaats. Na de presentatie van de onderzoeksresultaten van het ‘stafkaartproject’ krijgen een aantal verenigingen de gelegenheid om zichzelf en hun cultureel erfgoed voor te stellen en worden een aantal initiatieven rond erfgoed voor het voetlicht gebracht. In het afsluitend rondetafelgesprek staan de noden en de verwachtingen van de verenigingen centraal en wordt er gepeild naar toekomstige samenwerking.
Alle informatie vindt u op de projectwebsite.
Bron: deze tekst werd overgenomen uit de KADOC-e-nieuwsbrief, 7de jg., nr. 2, februari 2010
Het DNA-project oud-hertogdom Brabant 2009 is bijna volledig afgelopen. Het huidig aantal deelnemers voor dit projectdeel bedraagt 487 (het geplande maximum is 500). De Antwerpse provinciale afdeling van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde (VVF) zoekt dus nog dringend 13 deelnemers waarvan de oudst bekende voorouders in mannelijke lijn in Vlaams- of Waals-Brabant woonden en die minstens tot vóór 1800 kunnen teruggaan.
Even opfrissen. Op initiatief van de provinciale afdeling Antwerpen van de VVF werd met de steun van Familiekunde Vlaanderen en het Vlaamse ministerie van Cultuur een DNA-project gelanceerd. Het doel daarvan is de analyse van het uitsluitend bij mannen aanwezige Y-chromosoom. Daardoor kan men de lange weg reconstrueren die de moderne mens (homo sapiens) vanuit zijn bakermat Afrika aflegde. Door het vergelijken van individuele resultaten kan men ook onderlinge verwantschappen bepalen. Dit leverde reeds een indrukwekkend aantal successen op. Eind januari zijn alle resultaten van het Brabantproject geanalyseerd; de publicatie ervan is voorzien tegen eind maart. Tijdens een persconferentie rond half maart worden de resultaten toegelicht.
Het project bestaat uit twee delen. Het eerste deel beslaat het grondgebied van het oud-hertogdom Brabant, d.w.z. de huidige provincies Antwerpen, Vlaams- en Waals-Brabant met het Brusselse hoofdstedelijke gewest, evenals het Nederlandse Noord-Brabant. De analyses worden uitgevoerd in de K.U. Leuven door het labo van professor Ronny Decorte, die de fakkel overnam van de internationaal bekende professor Jean-Jacques Cassiman.
Het tweede projectdeel omvat de rest van België, Frans-Vlaanderen en het Groothertogdom Luxemburg en was gepland voor 2010, maar kon reeds in 2009 opstarten door de snelle goedkeuring door het Vlaamse ministerie van Cultuur. Als objectief was 750 vooropgesteld, hetzij 1.250 deelnemers voor het gehele project.
Op dit ogenblik zijn er in totaal 750 ingeschreven deelnemers, waarvan 740 effectief hun staalafname lieten uitvoeren. Daarvan hebben inmiddels 527 deelnemers hun eerste certificaat ontvangen, het tweede en definitieve volgt tegen eind januari. De inschrijvingen voor Oost-Vlaanderen belopen reeds meer dan 80%, deze voor West-Vlaanderen 90%. Er worden momenteel nog deelnemers gezocht met roots in de provincies Limburg (nu 25%), Namen, Luik, Luxemburg, Henegouwen en in Frans-Vlaanderen en het Groothertogdom Luxemburg. Het is de bedoeling om in elke provincie een tweetal informatiesessies te geven om deelnemers te werven. Genealogische verenigingen en heemkundige kringen kunnen daarbij helpen door een dergelijke informatieavond te organiseren en hun leden te mobiliseren.
Geïnteresseerden kunnen op de website www.brabant-dna.org alle inlichtingen vinden en een inschrijvingsformulier downloaden. De plaatsen en data van de infosessies en van de staalafnames zullen eveneens via de website worden meegedeeld zodra zij bekend zijn. Ook de voorinschrijving voor het boek “DNA-project Brabant” start binnenkort via de website.
Voor alle bijkomende inlichtingen en het vastleggen van informatiesessies kan men terecht bij: Marc Van den Cloot, nationaal ondervoorzitter VVF en projectverantwoordelijke, Salphensebaan 24, 2390 Malle, gsm: 0493 64 70 83, e-mail: info@brabant-dna.org.
Harald Deceulaer en Arnold Schillings publiceerden een Inventaris van het archief van de Raad van Brabant. Processen van de particulieren (eerste reeks), 1574-1794 (vnl. 1670-1794) (Rijksarchief te Brussel, Inventarissen I 57, Brussel, 2009, 392 p.). De publicatie (nummer 4842) is aan de prijs van 15 euro te koop bij het Rijksarchief in België.
De Raad van Brabant was bevoegd voor een gebied dat overeenkomt met de huidige provincies Antwerpen, Vlaams-Brabant, Waals-Brabant, Brussel en een stukje van Limburg. De meeste procesdossiers dateren uit de 17de en 18de eeuw.
Waarover gaan de dossiers van de Raad van Brabant? Vrijwel alle aspecten van het leven waarover conflicten kunnen ontstaan, komen voor. Het gaat o.a. om erfenissen, handelstransacties, verkopen, afrekeningen, schulden, kapitaal, gronden, verpachtingen, giften, huishuur, bruidsschatten, huwelijksbeloften, eer, seksualiteit, zwangerschap… De dossiers geven een bijzonder levendig beeld van het dagelijks leven in de 17de en 18de eeuw.
De inventaris bevat verwijzingen naar zo’n 5700 personen. Het is mogelijk om deze op te zoeken via de index van de inventaris, maar ook via de zoekmachine Zoeken naar personen op de website van het Rijksarchief in België.
Met een aantal vrijwilligers wil men de inventarisatie starten van de processen uit de periode 1770-1795. Voorkennis of ervaring is niet vereist. Het geschrift uit deze periode is perfect leesbaar. De vrijwilligers krijgen een korte vorming en worden begeleid door Harald Deceulaer en Luc Janssens. Ze ontvangen een gratis lezerskaart.
Op zaterdag 27 maart 2010 organiseert VVF-Brussel vzw samen met haar partners het 45ste Nationaal Congres voor Familiekunde. Het thema is “Op zoek naar familie in Brussel: een dagje erfgoed”.
Vanaf vandaag kunt u online inschrijven. Bezoek onze congrespagina om het programma te bekijken en de folder te downloaden.
Dit congres is een samenwerking van: Vlaamse Vereniging voor Familiekunde, afdeling Brussel (VVF-Brussel); Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB); FARO Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed; UIT in Brussel; Unie van Turkse Verenigingen (UTV); VGC-Erfgoedcel Brussel; Algemeen Rijksarchief (ARA); Archief van de Stad Brussel (ASB) en Familiekunde Vlaanderen.
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Nieuwjaarsdrink VVF-Brussel 2010
Om een nieuw jaar aan activiteiten in te zetten nodigt VVF-Brussel vzw u graag uit op haar nieuwjaarsdrink. Dit informele ontmoetingsmoment vindt plaats op zaterdag 23 januari 2010 vanaf 14.00 uur in gemeenschapscentrum Nekkersdal, Emile Bockstaellaan 107 te 1020 Brussel (Laken).
Bij een drankje kunt u ongedwongen vragen stellen over uw stamboomonderzoek of kennismaken met de bestuursploeg. De voorzitter stelt kort het programma voor het lopende jaar voor en licht een tip van de sluier op over het nationaal congres dat VVF-Brussel dit jaar namens de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde in Brussel organiseert. Ook kunt u kijken naar een diashow met foto’s van afgelopen activiteiten. Misschien herkent u zichzelf wel.
We heten u alvast van harte welkom. Deelname is gratis en u hoeft zich niet op voorhand aan te melden. Cursisten die vorig jaar deelnamen aan de cursus “Kerklatijn voor genealogen” en gebruikers van de genealogische software Stam 3 worden hartelijk uitgenodigd om aanwezig te zijn voor bijkomend advies en praktische hulp.
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Herinnering & Migratie
Verenigingen van nieuwe Brusselaars tijdens het interbellum
Het Nationaal Congres voor Familiekunde, op 27 maart 2010 in Brussel, wordt afgesloten in het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB). Daar opent ter gelegenheid van het congres de tentoonstelling Herinnering & Migratie. Verenigingen van nieuwe Brusselaars tijdens het interbellum. Een tentoonstelling die aansluit bij het thema Migratie dat VVF-Brussel gekozen heeft als rode draad doorheen het congres. Tijdens deze tentoonstelling worden drie verenigingen van migranten in Brussel vergeleken: een Vlaamse, een Waalse en een buitenlandse onthaalvereniging. In wat volgt leert u het AMVB kennen en krijgt u een woordje uitleg over de tentoonstelling.
Het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel
Het Archief en Museum voor het Vlaams Leven te Brussel, of kortweg AMVB, ontstond in 1977. Het AMVB is een pluralistische archiefinstelling met als werkterrein het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De initiële bedoeling was het Vlaams karakter van Brussel te documenteren en te verspreiden. In de voorbije 30 jaar evolueerde de maatschappelijke, politieke en culturele context en dus ook het AMVB. De huidige missie van het AMVB is het verdwijnend collectief geheugen van de Brusselse Vlaming in de grootstedelijke samenleving te (her-)ontdekken. De belangrijkste taken zijn dan ook de verwerving, het beheer, het onderzoek en de ontsluiting van het roerend en immaterieel erfgoed van Nederlandstalige, Brusselse organisaties, personen en families.
De collectie omvat archieven, documentatie, naslagwerken, monografieën, tijdschriften en museale voorwerpen die betrekking hebben op de Brussels geschiedenis. Ook genealogen kunnen in het AMVB terecht, vele verenigingen hebben ledenlijsten aangelegd, waarin vaak geboorte- of sterftedatum en nog extra informatie te vinden is. Daarnaast zijn er natuurlijk ook de persoonlijke en de familie-archieven.
Naast een archief is het AMVB ook een museum. Tijdelijke tentoonstellingen belichten er ofwel een deel van de collectie ofwel wordt het onderwerp zo gekozen dat het een aanvulling kan vormen op de huidige archiefcollectie. Naast tentoonstellingen organiseert het AMVB lezingen, educatieve en wetenschappelijke projecten en neemt deel aan talrijke activiteiten zoals Erfgoeddag, BRXLBRAVO, de Brusseldag van de Gezinsbond…
Herinnering & Migratie
Het project Herinnering & Migratie is een meerjarenproject dat van start ging in 2008. Een klein jaar later volgde het eerste publieksmoment. Tijdens de tentoonstelling Herinnering en Migratie. Erfgoed van nieuwe Brusselaars stellen 19 nieuwe Brusselaars hun erfgoed voor. Dat gaat van een missaal, over een trouwjurk tot een djembe en veel meer. Het blijft niet bij materiële zaken. De nieuwe Brusselaars (buitenlanders en Belgen!) schreven hun immateriële herinneringen neer. Dit project is een gelegenheid waarbij het AMVB een netwerk uitbouwt met allochtone organisaties, intermediaire organisaties en intermediaire personen in Brussel en zo een nieuwe doelgroep tracht te bereiken.
Een tweede project in het kader van Herinnering & Migratie wordt aan het publiek voorgesteld tijdens het congres van VVF-Brussel. In deze tentoonstelling, Herinnering & Migratie. Verenigingen van nieuwe Brusselaars tijdens het interbellum, wordt een vergelijking gemaakt tussen een Vlaamse, een Waalse en een buitenlandse “migrantenvereniging” in Brussel tijdens het interbellum. Daarnaast zal er ook een publicatie bij de tentoonstelling aansluiten.
Migratiebewegingen naar Brussel zijn er sinds het ontstaan van België en langer. Als economisch orgelpunt van België en omstreken trekt de grootstad mensen aan. Na de oorlog zorgde de wederopbouw van het land voor een forse toename aan arbeidsplaatsen, zeker in Brussel. Pendelen was toen nog niet zo evident en vele mensen verhuisden naar de Belgische Hoofdstad. Eens aangekomen werden ze vaak overweldigd door de grootsheid van de stad. Onthaalverenigingen wilden de nieuwe Brusselaars daarom helpen hun weg te vinden. In deze tentoonstelling belichtten we drie onthaalverenigingen, die floreerden tussen de twee oorlogen: één Vlaamse, één Waalse en één buitenlandse organisatie.
De West-Vlaamse gouwbond vertegenwoordigt de Vlaamse zijde. Het Archief van de Bond der West-Vlamingen te Brussel berust in het AMVB en bevat onder andere vlaggen, medailles, het ledenblad en vele documenten. De Bond werd in 1906 gesticht en wilde alle West-Vlamingen in Brussel onder de vlag van de bond scharen en zo voeling tussen streekgenoten creëren. Daarnaast poogden ze het stambewustzijn van de West-Vlamingen levendig te houden, de eigen taal en aard van verbastering te vrijwaren en te verhinderen dat de Vlaamse krachten teloor zouden gaan. Tot slot wilden ze ook de welstand van de leden behouden of bekomen.
Voor de Waalse vereniging kunnen we niet in de eigen archieven terecht en daarom riep het AMVB de hulp in van dr. Chantal Kesteloot, zij promoveerde met een onderzoek naar de Waalse beweging in Brussel en werkt ondertussen in het SOMA. Zij raadde ons aan om de Cercle Royal Montois de Bruxelles te onderzoeken. Deze vereniging ontstond uit de Cercle montois universitaire, gesticht aan de ULB in 1882. Toen de studenten de universiteit verlieten bleef de verenging bestaan en werd ze omgedoopt tot de Cercle Montois de Bruxelles; een onthaalvereniging voor de inwoners van Bergen en omstreken. Tijdens het interbellum organiseerden ze jaarlijks minstens één toneelvoorstelling. Hun tijdschrift No Catiau verscheen maandelijks, in het begin in het Waals, later verschenen er meer Franstalige artikels.
De activiteiten van de Vlaamse en de Waalse vereniging waren grotendeels gelijkaardig: jubilea, toneelvoorstellingen, gala-avonden… Daarnaast namen zowel de West-Vlamingen als de Montois politieke onpartijdigheid op in de statuten. Tijdens verkiezingen riepen ze enkel op om in Brussel op een West-Vlaming of Waal te stemmen. Taalpolitiek was wel een belangrijk thema, de Bond der West-Vlamingen stond lijnrecht tegenover de Cercle de Montois over taal in België, Vlaanderen en vooral Brussel.
De buitenlandse verenigingen in het interbellum zijn eerder schaars. Er waren wel al migranten, zoals Polen en Italianen bijvoorbeeld, maar de verenigingen die er waren zijn niet in de archieven terecht gekomen. Het werk voor de komende maanden is dit verder te onderzoeken. Hiervoor schakelen we de hulp in van Professoren Anne Morelli (ULB) en Frank Caestecker (UG) en van het Stadsarchief van Brussel.
Voor verdere informatie of een bezoek aan één van de tentoonstellingen kan u steeds terecht bij:
Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel vzw
Arduinkaai 28
1000 Brussel
tel. 02 209 06 01
e-mail: info@amvb.be
website: www.amvb.be
De tentoonstelling Herinnering & Migratie. Erfgoed van nieuwe Brusselaars is nog te bezichtigen tot 31 oktober 2009. Van dinsdag tot en met zaterdag, van 10u tot 17u. Maan-, zon- en feestdagen gesloten.
Vanaf 27 maart 2010 kan u op dezelfde momenten in het AMVB terecht voor de tentoonstelling Herinnering & Migratie. Verenigingen van nieuwe Brusselaars tijdens het interbellum.
Als u het archief wil raadplegen kan dit van dinsdag tot en met vrijdag, van 10u tot 17u. Tijdens de tentoonstellingen ook op zaterdag toegankelijk na afspraak.
Project “Migratie, familie en erfgoedpraktijk” van chain migration tot nieuwe genealogische werkinstrumenten en modellen
Voorstelling van de projectmedewerker
Kathleen De Blauwe is van opleiding kunsthistorica. Deze studies vervolledigde ze met een aggregaatsdiploma, een Master in Estudios Ibéricos e Iberamericanos (Spaanse studies) en een aantal filosofische vakken. Na haar opleiding deed ze een stage in de Abbaye aux Dames van Saintes (Frankrijk) en vervolgens werkte ze als vrijwilliger op een project rond de preventie van mensenhandel in een lokale school van Plovdiv (Bulgarije). In het verlengde van haar interesse voor interculturele thema’s, werkte ze als leerkracht Nederlands in het Athénee Royale Serge Creuz van Sint-Jans-Molenbeek (Brussel). Sinds juli 2009 werkt ze enthousiast op het project Chain migration (werktitel) van VVF-Brussel vzw. Dit project wordt financieel ondersteund door de Vlaamse overheid en het plaatst het brandend actuele thema van de migratie in het kader van erfgoed en familiekunde.
Voorstelling van het project
Wat boeit mensen om hun familiegeschiedenis te onderzoeken? Vanwaar komt die belangstelling voor het voorgeslacht? Ieder heeft zijn eigen reden om op zoek te gaan naar de afkomst of de herkomst van zijn familie. Misschien droomt u van rijke voorouders of van afstammelingen in het verre Frankrijk? Of ontdekt u plots dat uw buurvrouw verre familie is.
Het heroprakelen van oude familieverhalen en tradities kan ook een nieuw licht werpen op uw eigen familiegeschiedenis en oude vetes. Maar misschien is het graven in het verleden van ons familiekundig erfgoed ook een manier om trots te zijn op onze eigen identiteit en afkomst. Binnen de familiekring heerst er immers een wij-gevoel op basis van relaties tussen mensen. Door tot deze groep te behoren ontwikkelt zich bewust of onbewust een eigen sociale identificatie. Nieuwsgierig naar de geschiedkundige reconstructie van mijn eigen afkomst en familieverhaal, ging ik als nieuwe projectmedewerker bij VVF-Brussel vzw dapper op zoek naar gegevens over mijn herkomst. Aan de kant van mijn Vlaamse vader zal de stamboom, mits systematisch gestuurd speurwerk in tal van Belgische archieven, vermoedelijk tot in 1700 gaan. Maar als dochter van een Spaanse migrante in Antwerpen en kleindochter van een Ierse grootmoeder word ik aan de kant van mijn moeder geconfronteerd met een gebrek aan bronnenmateriaal en een gepaste familiekundige methodiek. Om de primaire gegevens van mijn Spaanse en Ierse familieleden te achterhalen kan ik geen beroep doen op de kerkelijke parochieregisters of geboorteakten in België. Veel schriftelijke bronnen zoals trouwboekjes en overlijdensberichten bevinden zich waarschijnlijk in archieven van het buitenland. Of misschien zijn deze gegevens zelfs helemaal niet bewaard gebleven.
Ook heel wat Turkse migranten van de tweede generatie in Vlaanderen zullen wellicht met soortgelijke problemen en lacunes geconfronteerd worden bij het opstellen van hun stamboom. Maar ook zij, de vreemde anderen, hebben net als wij, de Belgen, nood aan erkenning van hun familie en dus van hun eigenheid. De nieuwkomers en de autochtone gevestigden zitten vast aan een eigen, niet te ontkennen etniciteit waar we vandaag de dag in een steeds veranderende context geen betekenis meer aan kunnen geven. Met het project “Chain migration” wordt er getracht om vat te krijgen op het begrip familie en identiteit door een transcultureel evenwicht en wederzijdse kruising tussen eigenheid en gemeenschappelijkheid te zoeken.
Aanpak van het project
Het genealogisch onderzoek wordt dus niet alleen vanuit een louter dominante Westerse canon benaderd. Het wordt insluitend uitgebreid door het in het perspectief van de sociale migratiegeschiedenis van België te plaatsen. Eén van de belangrijke sleutelprocessen hierin is de ketenmigratie van Turken naar Brussel in de jaren 1960. Deze chain migration is een mechanisme waarbij buitenlanders immigreren door familiehereniging. Vaak emigreerde eerst de vader en later volgde het gezin. Via de kinderen van deze eerste generatie Turken zal er getracht worden om na te gaan hoe deze kersvers gearriveerde nieuwkomers trachtten te overleven in een stad waar ze juist zijn toegekomen. Er wordt nagegaan welke persoonlijke beelden en percepties ze over het Brusselse gewest en zijn omgeving hebben gevormd.
Ook de invloed van het migratieproces op de familiebanden en de regionale tradities wordt onderzocht. Zo zal er in samenwerking met de Brusselse afdeling van de Unie van Turkse Verenigingen (UTV) gepoogd worden om via gemeenschappelijke thema’s de eigen individuele familieverhalen van Turkse migranten een volwaardige herinneringsplaats te geven in “onze” familiekunde. Naast het zoeken naar de beschikbaarheid en toegankelijkheid van primaire bronnen op nationaal en internationaal niveau, worden de alledaagse familiale relaties tussen de groepen van Turkse migranten ook via foto’s, brieven, andere soorten documenten, belangrijke familiale gebeurtenissen en feesten belicht.
Aan de hand van interviews met deze doelgroep zal er getracht worden om deze informatie op te sporen. Met de methodiek van mondelinge geschiedenis wordt ook de ervaring over de inwijking, het al dan niet samenleven van de familie, de jeugd, spelletjes, feesten en ouderschap van de eerste generatie Turkse migranten vastgelegd. Uit dit representatief en verscheiden aanbod van interviews zal een onderzoeksmethode voor de familiekunde van migranten gedestilleerd worden.
Deze testcases en voorbeelden over specifieke modellen van relaties en volkse gebruiken in familiegeschiedenissen van Turkse migranten, kunnen veralgemeend worden tot een aantal schema’s en procedures voor de genealogie van migranten. Het eindresultaat en de ontwikkelde familiekundige toolkit zullen op het nationale congres van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde (VVF) op zaterdag 27 maart 2010 in Brussel bekend worden gemaakt.
Derde genealogische ontmoetingsdag
Op zaterdag 21 november 2009 vindt in het Rijksarchief te Brussel (Anderlecht) de derde genealogische ontmoetingsdag plaats.
Kom met het archief van uw familie of met de gegevens waarover u beschikt. Leer van de ervaring van archivarissen, genealogische en heemkundige verenigingen, verricht zelf opzoekingen op microfilm en ontdek de digitale leeszaal.
In samenwerking met VVF-Brussel, het Archief van de Stad Brussel en de genealogische en heemkundige verenigingen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Praktisch:
- Wanneer? Zaterdag 21 november 2009 van 10.00 tot 16.00 uur;
- Waar? Rijksarchief te Brussel I (Anderlecht), Demetskaai 7, 1070 Anderlecht;
- Prijs? Gratis.
Het volledige programma wordt later bekendgemaakt.
Cursus Kerklatijn voor genealogen
In oktober en november geeft bestuurslid Rik Degraef van VVF-Brussel een aantal lessen “Kerklatijn voor genealogen”.
Men beweert vaak dat men geen Latijn moeten kennen om de informatie te begrijpen die u vindt in doop-, huwelijks- en overlijdensakten van de parochieregisters. Dat is grotendeels waar, zeker als u over een degelijke woordenlijst kunt beschikken. Toch kan een onderdompeling in een (Kerk)latijns bad bijdragen tot het juister ontcijferen van sommige akten.
Vaak denken we dat veel pastoors onvoldoende Latijn kenden en dus veel fouten maakten bij het opschrijven. Maar wat ons foutief kan lijken, is dikwijls correct. Met wat inzicht in de Latijnse grammatica, kunnen we efficiënter gebruik maken van een woordenlijst waar onmogelijk alle vormen van een bepaald woord in kunnen voorkomen. En dat stelt ons in staat om de akten gemakkelijker te lezen, juister te vertalen en correcter over te schrijven.
De cursus bestaat uit 3 lessen en heeft een originele aanpak: u zult zelf onder begeleiding doop-, huwelijks- en overlijdenakten in het Latijn opstellen. U neemt dus een beetje de taak van de pastoor of de koster over. Zo leert u Latijn lezen en begrijpen. Voorkennis is niet vereist.
De lessen vinden plaats in Studio 3 van gemeenschapscentrum Nekkersdal op zaterdag 10 oktober, 24 oktober en 14 november 2009, telkens van 14.00 tot 16.00.
Inschrijven verplicht. Afspraak ter plaatse om 13.45 uur: Emile Bockstaellaan 107, 1020 Brussel (metro 6 halte Pannenhuis).
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Op zaterdag 3 oktober 2009 organiseert VVF-Brussel een bezoek aan het documentatiecentrum van het Office Généalogique et Héraldique de Belgique (o.a bekend van het tijdschrift “Le Parchemin”).
Inschrijven verplicht. Afspraak ter plaatse om 9.15 uur: Charles Thielemanslaan 93 (gemeentehuis), 1150 Sint-Pieters-Woluwe (vanuit metrostation Montgomery: tram 39 richting Stokkel of tram 44 richting Tervuren, afstappen “Groene Hond – Chien Vert”, Don Boscolaan).
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Op zaterdag 12 september 2009 neemt VVF-Brussel zoals elk jaar deel aan de Seizoensopener (Krik Krak), de Lakense startdag die wordt georganiseerd door en in het Gemeenschapscentrum Nekkersdal. Voor Laken is dit de start van het nieuwe educatieve en culturele seizoen. Tal van Lakense verenigingen stellen hun werking en aanbod voor.
Aan onze stand krijgt u dit jaar een demonstratie van de genealogische software Stam 3 door voorzitter Daniel Bex. Wie deze software al gebruikt kan aan de stand ook terecht voor technisch advies.
Wie langskomt ontvangt gratis een exemplaar van de gloednieuwe brochure “Archieven in Brussel” van de Erfgoedcel Brussel van de Vlaamse Gemeenschapscommissie.
Wij begroeten u graag van 14.00 tot 18.00 uur in gemeenschapscentrum Nekkersdal. Op voorhand aanmelden is niet nodig.
Nationaal congres 2010 Familiekunde
Op zaterdag 27 maart 2010 organiseert VVF-Brussel vzw samen met haar partners het 45ste Nationaal Congres voor Familiekunde. Het thema is “Een dagje erfgoed: op zoek naar familie in Brussel: een aantrekkelijke migratieplaats door de eeuwen heen”. Het programma ligt grotendeels vast.
VOORLOPIG PROGRAMMA
Voormiddag
- Brussels Parlement (Lombardstraat 69): lezingen en een rondleiding in het gebouw.
- Algemeen Rijksarchief (Ruisbroekstraat 2): tentoonstelling “Grensgevallen” over migratie.
Namiddag
- Rondleidingen rond migratie in Brussel (coördinatie Onthaal en Promotie Brussel).
- Genealogische markt: FARO (Priemstraat 51):
- beurs: stands van aanverwante organisaties rond heemkunde en familiekunde; documentatiecentra van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde tonen hun verzamelingen (bidprentjes, kiezerslijsten…);
- workshops: zowel voor beginnende als voor gevorderde genealogen (bespreek meegebrachte familiedocumenten met ervaren genealogen; win advies in over het starten en het verrijken van een familiegeschiedenis).
Vooravond
- AMVB (Arduinkaai 28): tentoonstelling rond Belgische migratie naar Brussel.
Dagafsluiter
- Wandelbuffet.
Stewards en pendelbussen zorgen ter hoogte van het station Brussel-Centraal, het Koning Boudewijnstadion aan de Heizel en het Westland Shopping Center in Anderlecht voor de begeleiding en het vervoer van de deelnemers.
PARTNERS
VVF-Brussel vzw is een afdeling van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde. Haar werkingsgebied strekt zich uit over het hele Brusselse hoofdstedelijke gewest. Advies, opleiding, overleg, uitwisseling van ervaring, ontmoeting en samenwerking op het vlak van familiekunde en verwante wetenschappen staan daarbij centraal.
Het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB) vzw verzekert de verwerving, het beheer, het onderzoek en de ontsluiting van archieven van Nederlandstalige Brusselse organisaties, personen en families. Het AMVB is een pluralistische archiefinstelling voor de 19 gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
UiT in Brussel (Onthaal en Promotie Brussel) vzw promoot Brussel in Vlaanderen en zet daarbij Nederlandstalige initiatieven en eigen activiteiten in onze hoofdstad in de schijnwerpers. OPB is het centraal infopunt voor Vlamingen en maakt hen daarbij wegwijs in hun hoofdstad.
De Unie van Turkse Verenigingen (UTV) is een vooruitstrevende en een sterke migrantenorganisatie die met allerhande werkingen, gericht naar een brede doelgroep, tracht een bijdrage te leveren aan de multiculturele samenleving door het begeleiden en ondersteunen van de verenigingen, het organiseren van kadervormingen, debatten, congressen, culturele activiteiten…
De Erfgoedcel Brussel van de Vlaamse Gemeenschapscommissie wil haar integraal en geïntegreerd Brussels erfgoedbeleid bekend maken bij een ruim publiek, het maatschappelijk draagvlak vergroten en een uitwisseling van expertise tussen de verschillende erfgoedactoren realiseren.
Het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed FARO vzw versterkt en ondersteunt het cultureel erfgoedveld binnen het beleidskader van het Cultureel-erfgoeddecreet van de Vlaamse overheid.
Het Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de Provinciën verwerft en bewaart archieven en stelt deze ter beschikking van het publiek.
Het Archief van de Stad Brussel bewaart de archieven van de stad Brussel en verzamelt ook alle publicaties en documenten over het Brusselse leven in al zijn aspecten.
