Brusselse archieven in zomers ritme
Stadsarchief Brussel
Open van maandag tot vrijdag, maar naar jaarlijkse traditie sluit het archief van 16 juli tot en met 10 augustus én op 15 augustus.
Rijksarchieven
Tijdens de maanden juli en augustus gelden in de rijksarchieven andere openingsuren! Het rijksarchief is gesloten op zaterdag. Tijdens de week sluit de leeszaal tussen 12.00 en 13.00 uur. In juli en augustus is het rijksarchief dus geopend van dinsdag tot en met vrijdag, van 8.30 tot 12.00 uur en van 13.00 tot 16.30 uur.
Volkstelling Land van Gaasbeek 1693
Volkstellingen zijn nuttige instrumenten bij het samenstellen van een familiegeschiedenis. Het zijn momentopnamen die een beeld schetsen van de sociaaleconomische omgeving van de voorouders. Vaak wordt het beroep aangeduid. In dit eerste deel van de reeks “Volkstellingen in het hertogdom Brabant” wordt de telling van een vijftiental dorpen gebracht. Er is één globale index, waardoor u meteen een idee krijgt van de geografische spreiding van een naam.
In dit deel komen de volgende dorpen aan bod: Dilbeek, Elingen, Gaasbeek, Gooik, Itterbeek, Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek, Oudenaken, Pamel, Sint-Kwintens-Lennik, Sint-Laureins-Berchem, Sint-Martens-Bodegem, Sint-Martens-Lennik (met Schepdaal), Sint-Pieters-Leeuw (met Lot), Strijtem en Vlezenbeek.
Dit naslagwerk werd samengesteld door Jan Caluwaerts en René Jammart. U kunt het bestellen door overschrijving van 35 euro (+ 4 euro verzendingskosten binnenland) op rekening BE95 000-1536441-58.
Aanwinsten documentatiecentrum juli 2012
De collectie van de handbibliotheek in het documentatiecentrum van Familiekunde Brussel (in het AMVB) wordt verder uitgebouwd. Onlangs werden een 30-tal nieuwe publicaties klaargemaakt voor invoer in de catalogus. Vanaf zaterdag 29 september zult u deze publicaties in de leeszaal kunnen raadplegen. Kom gerust langs om een kijkje te nemen.
Wat is er zoal nieuw?
Hieronder geven we u een overzicht, min of meer gegroepeerd per onderwerp.
Naslagwerk “ABC van de genealogie”
In samenwerking met Familiekunde Vlaanderen verscheen bij FARO van de hand van auteur Johan Roelstraete een handig naslagwerk voor wie zijn familiale erfgoed wil onderzoeken, documenteren en beschikbaar stellen.
Johan Roelstraete is een eminent genealoog en heraldicus die reeds diverse toonaangevende publicaties met betrekking tot familiegeschiedenis op zijn naam heeft staan. Het zopas verschenen “ABC van de genealogie” is een alfabetisch compendium waarin hij zijn kennis, eruditie en ervaring met betrekking tot alle aspecten van deze complexe en dynamische materie in een overzichtelijk geheel toegankelijk maakt voor iedereen.
Het familiale verleden kent de jongste jaren een sterke belangstelling en populariteit. Zeven op tien Vlamingen hebben interesse voor de sporen van vorige generaties familieleden. Familiegeschiedenis, genealogie en heraldiek komen van pas om sporen uit dit familiale verleden op een gerichte en geordende manier te verzamelen, documenteren, bewaren en delen. Zowel de beginnende leek als de gevorderde genealoog vindt in het “ABC van de genealogie” informatie over honderden termen (historische zoals leendenombrement, maar ook hedendaagse zoals mitochondriaal DNA), uitleg bij beschikbare bronnen en hun bewaarplaats, webadressen van genealogische organisaties over heel de wereld, en zeer uitvoerige verwijzingen naar beschikbare literatuur en websites. Voor iedere vraag die bij het werken aan een familiegeschiedenis kan opduiken, biedt dit compendium een helder en accuraat antwoord en een praktische verwijzing naar achterliggende bronnen en verdiepende informatie.
Gegevens:
ABC van de genealogie / Johan Roelstraete. – Brussel : Faro, 2012. – 286 p. : ill. – ISBN 9789089920102.
Het “ABC van de genealogie” kost 20 euro als u het komt afhalen en contant betaalt in het documentatiecentrum van Familiekunde Brussel in het AMVB. Ontvangt u graag een exemplaar via de post, dan betaalt u bijkomend verwerkings- en verzendkosten (u wacht met betalen tot u van ons bericht krijgt over de juiste prijs). Bestellen kan via ons bestelformulier. Levering vindt plaats na betaling.
De Vlaamse Vereniging voor Familiekunde afdeling Brussels hoofdstedelijk gewest (zoals VVF-Brussel voluit heette) gaat voortaan als Familiekunde Vlaanderen regio Brussel vzw door het leven. Afgekort: Familiekunde Brussel vzw. Een duidelijke, mediagenieke en gemakkelijk te onthouden naam die niet alleen onze leden, maar vooral ook het brede publiek zal aanspreken.
Op 1 oktober 2011 had de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde (VVF) zichzelf omgedoopt tot Familiekunde Vlaanderen. Naar aanleiding hiervan besliste de algemene vergadering van VVF-Brussel op zaterdag 24 maart jl. unaniem om ook de Brusselse afdeling van Familiekunde Vlaanderen van naam te veranderen.
De naamswijziging had een aantal praktische gevolgen die we de voorbije drie weken gefaseerd hebben doorgevoerd.
Om te beginnen heeft ook onze website een nieuwe naam en een nieuwe plek op het internet gekregen. U vindt ons voortaan op www.familiekunde-brussel.be. Kijkt u maar eens in de adresbalk van uw browser hierboven. Heeft u onze website of bepaalde artikels in uw favorieten opgeslagen? Geen paniek. De oude adressen zijn nog steeds geldig en worden automatisch omgezet in de nieuwe. Toch raden we u aan om uw favorieten te actualiseren, want tegen het einde van het jaar verdwijnen de oude adressen definitief.
E-mailen kan vanaf nu op info@familiekunde-brussel.be, maar u kunt natuurlijk evengoed ons contactformulier gebruiken. Daar vindt u ook ons nieuwe correspondentie-adres voor het geval u ons een brief of bepaalde documenten per post wilt sturen. Het adres van onze maatschappelijke zetel bleef onveranderd. Inschrijven voor onze activiteiten doet u snel en gemakkelijk via het inschrijvingsformulier dat u bij elke aankondiging vindt.
Onze afdeling heeft niet alleen een nieuwe naam, maar er dienden ook terug bestuurders te worden benoemd omdat de mandaten afliepen. Alle bestuursleden uit de periode 2009-2011 stelden zich opnieuw kandidaat en de algemene vergadering benoemde hen zonder uitzondering met een ruime meerderheid van stemmen. Een overzicht van de bestuursleden voor de periode 2012-2014 vindt u op onze pagina Bestuur.
Ten slotte waren er ook binnen de algemene vergadering zelf enkele wijzigingen.
Helaas moesten we afscheid nemen van Marie Louise Jans die op 79-jarige leeftijd op 23 januari 2012 vrij plots is overleden. Marie Louise was een gewaardeerd lid van de vereniging en de voorbije jaren verantwoordelijk voor de controle van de boekhouding. Zij was de echtgenote van voormalig ondervoorzitter Fons Van Roy, die momenteel nog lid is van de algemene vergadering.
Mariet Calsius werd door de algemene vergadering aanvaard als nieuw lid. Mariet woont in Schaarbeek en werkt als archivaris bij het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB). Het AMVB zorgt als pluralistische instelling in het Brusselse gewest voor de verwerving, het beheer, het onderzoek en de ontsluiting van archieven van Nederlandstalige Brusselse organisaties, personen en families. Sinds het nationaal congres dat onze afdeling in 2010 organiseerde, werkt Familiekunde Brussel nauw samen met het AMVB, o.a. voor wat betreft de uitbouw van een genealogisch documentatiecentrum, maar ook via de gezamenlijke organisatie van activiteiten. Het feit dat Mariet Calsius nu deel uitmaakt van onze algemene vergadering en dat omgekeerd onze voorzitter Daniel Bex bestuurder is van het AMVB, zal deze jumelage ongetwijfeld ten goede komen. Alleszins is Familiekunde Brussel verheugd een beroep te kunnen doen op de wetenschappelijke expertise van Mariet als archivaris.
Op zaterdag 23 juni kunt u van 14.00 tot 16.00 uur in het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB) komen luisteren naar een voordracht van Peter Eyckerman over het dateren van oude foto’s. Als toemaatje krijgt u ook tips voor het bewaren van (oude) foto’s.
U heeft vast nog ergens oude familiefoto’s liggen, maar als de betrokkenen niet meer leven, is het vaak moeilijk te achterhalen wie er op de foto’s is afgebeeld en wanneer of waar de foto’s zijn gemaakt. Een datering van een foto geeft een antwoord op het ‘Wanneer?’ maar kan in combinatie met andere gegevens ook tot een antwoord op de vragen ‘Waar?’ en ‘Wie?’ leiden.
Tijdens de voordracht komen de volgende vragen aan bod komen:
- Hoe kan je oude foto’s het best dateren? Welke elementen zijn daarbij belangrijk?
- Welke dateringsmethodes zijn er en op welke bronnen kunnen we terugvallen?
- Wat kunnen we eventueel nog meer afleiden uit de inhoud van een foto?
- Wat zijn de risico’s bij bewaring en op welke manier bescherm en bewaar je foto’s het beste?
Peter Eyckerman is van opleiding landbouwkundig ingenieur, informaticus en gegradueerde in het bibliotheekwezen en de documentaire informatiekunde. Peter werkte de voorbije jaren als software developer, maar heeft sinds kort van zijn hobby zijn beroep gemaakt en doet nu professioneel aan genealogie. Ook voor het ontwikkelen van software op het vlak van erfgoed, heemkunde en genealogie kunt u bij hem terecht. Op zijn blog Spoorzoeker schrijft hij regelmatig over onlinebronnen om stambomen en familiegeschiedenissen te stofferen.
Deze voordracht is gratis. We adviseren u wel om in te schrijven. Dit vergemakkelijkt de organisatie. Op zaterdag 23 juni is ook het documentatiecentrum van Familiekunde Brussel geopend. Wie genealogische vragen heeft is reeds vanaf 10.00 uur welkom in het AMVB.
U vindt het AMVB op de Arduinkaai 28 (vlakbij de Koninklijke Vlaamse Schouwburg) in Brussel. De metrohaltes IJzer (lijn 2 en 6) en Sint-Katelijne (lijn 1 en 5) bevinden zich op 5 minuten wandelafstand van het AMVB.
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Erfgoed en de Digitale Week in Brussel
Leren hoe archiefstukken worden gedigitaliseerd? De webcatalogus van het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB) leren gebruiken? Problemen met het terugvinden van digitale bestanden? Digitaal beeld, geluid en video bewaren voor het nageslacht? Een (genealogische) blog opzetten? Delicious gebruiken om uw verzameling weblinks te beheren? Via Facebook nieuwtjes uitwisselen met familie, vrienden en kennissen?
De Digitale Week loopt van zaterdag 21 tot en met vrijdag 27 april 2012 en is een week vol multimedia-activiteiten in heel België, steeds gratis of zeer goedkoop. De activiteiten zijn divers, dus zowel beginners als mensen met wat meer ervaring zijn welkom. De Digitale Week is een initiatief van Linc vzw. Het AMVB (Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel), Familiekunde Vlaanderen regio Brussel en Packed vzw (expertisecentrum digitaal erfgoed) doen mee en maken er samen een week over digitaal erfgoed van.
U kunt gratis aan de onderstaande activiteiten deelnemen. Alle sessies vinden plaats in het AMVB, Arduinkaai 28, 1000 Brussel.
Programma
Zaterdag 21 april 2012 – 10.00 uur
Archiefstukken digitaliseren (AMVB)
Een papieren archiefstuk verschijnt niet zomaar op het web. U vertrekt in het depot en ziet hoe archiefstukken geselecteerd en bewaard worden. U maakt kennis met alle mogelijkheden van een digitale boekenscanner en problemen die kunnen opduiken bij het online publiceren.
Zaterdag 21 april 2012 – 14.00 uur
Webcatalogus ADLIB (AMVB)
Het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB) ontsluit haar volledige collectie via een webcatalogus die u thuis online kunt raadplegen. In de catalogus kunt u archiefstukken, boeken, kranten, tijdschriften en museumobjecten zoeken. In deze sessie leert u hoe een digitale informatiefiche wordt ingevuld, hoe u efficiënt kunt zoeken en welke informatie u op zo’n fiche kunt terugvinden.
Dinsdag 24 april 2012 – 10.00 uur
DigiGIDS voor beginners (AMVB)
Problemen met het terugvinden van digitale bestanden? Administratie, huiswerk van de kinderen, vakantiefoto’s en filmpjes staan verspreid op pc, USB-stick, DVD, externe harde schijf, misschien nog op diskettes? Met eenvoudige basisprincipes leert u hoe u bestanden efficiënt kunt ordenen en benoemen.
Dinsdag 24 of donderdag 26 april 2012 – 14.00 uur
Bewaren van digitaal beeld, geluid en video voor het nageslacht (Packed)
Digitale bestanden wil u voor lange tijd leesbaar houden. Software veroudert en na verloop van tijd zijn foto’s, audio- of videobestanden misschien niet meer te openen. Het gebruik van open archiveringsformaten is aangeraden. Die verzekeren dat het altijd mogelijk zal zijn uw bestanden te openen zonder kwaliteitsverlies. Packed vzw stelt enkele eenvoudige softwarepakketten voor: IrfanView (bewerken en omzetten van foto’s) en VLC Player (omzetten van geluidsbestanden en video). U leert hoe u deze gratis programma’s kunt downloaden en installeren. Voorkennis is niet vereist. Deze sessie staat open voor beginners en gevorderden. U kunt zelf digitale bestanden, al dan niet oude formaten, en/of hardware meebrengen.
Woensdag 25 of zaterdag 28 april – 10.00 uur
Genealogische blogs (Familiekunde Brussel)
U bent geïnteresseerd in stamboomonderzoek? Veel genealogen delen hun kennis en ervaring onder vorm van een blog, een soort dagboek op het internet. Tijdens deze presentatie bekijken we samen enkele blogs over genealogie. We tonen u ook hoe u zonder veel moeite zelf een blog kunt opzetten.
Woensdag 25 of zaterdag 28 april 2012 – 11.30 uur
Delicious (Familiekunde Brussel)
Wilt u websites op een handige manier bewaren, ze overal bij de hand hebben en ze ook met anderen delen? Dat kan met Delicious. Als voorbeeld bekijken we de verzameling van genealogische links die de Brusselse afdeling van Familiekunde Vlaanderen heeft verzameld.
Donderdag 26 april 2012 – 10.00 uur
DigiGIDS voor kleine organisaties (AMVB)
Het project DigiGIDS wil vzw’s en feitelijke verenigingen sensibiliseren en motiveren om bewust om te gaan met hun digitaal archief. Een efficiënt geordende administratie maakt het een stuk makkelijker om alle taken uit te voeren. Bovendien zijn vzw’s wettelijk verplicht hun werking te documenteren. Tijdens deze sessie geven we een proevertje van het vormingstraject dat het AMVB aanbiedt aan kleine organisaties. We kijken hoe u met enkele eenvoudige principes bestanden geordend kunt bewaren en eenvoudig kunt terugvinden. Ook problemen met het maken van back-ups en het bewaren van mails kunnen aan bod komen.
Opgelet: uitgesteld wegens te weinig belangstelling.Zaterdag 28 april 2012 – 14.00 uurFacebook voor senioren (Familiekunde Brussel i.s.m. Muntpunt BIB)
U wilt via Facebook nieuwtjes uitwisselen met familie, vrienden en kennissen? U leert hoe dat kan. U maakt kennis met de mogelijkheden van Facebook en leert uw privacy te beschermen. Facebook is ook geschikt om in contact te komen met mensen die in erfgoed of stamboomonderzoek zijn geïnteresseerd.
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Op donderdag 10 mei 2012 kunt u deelnemen aan een bezoek aan het archief van de Stichting de Bethune en het Stadsarchief Kortrijk.
De Stichting de Bethune werd opgericht door Emmanuel baron de Bethune (1930-2011) en heeft als doel de unieke archief- en bibliotheekcollectie van de familie de Bethune als één erfgoedgeheel te bewaren.
Het Stadsarchief Kortrijk bewaart naast de stedelijke officiële stukken ook een uitgebreide audiovisuele collectie van foto’s en prentbriefkaarten van Kortrijk. Uniek is echter ook de rijke genealogische collectie die o.a. bestaat uit meer dan één miljoen bidprentjes en honderdduizenden rouwbrieven die in 1920 via pastoor Leopold Slosse werden aangekocht.
Familiekunde Brussel plant gezamenlijk vervoer per autocar. De autocar vertrekt om 8.30 uur stipt aan de eindhalte van metrolijn 6, Koning Boudewijn, uitgang kant Modelwijk. Het bezoek aan het archief de Bethune start omstreeks 10.00 uur. Tussen de middag is er tijd om te lunchen. Het bezoek aan het Stadsarchief Kortrijk start omstreeks 14.00 uur. Terugkeer naar Brussel (vertrek) omstreeks 16.00 uur (voorziene aankomst in Brussel omstreeks 17.00 uur).
Inschrijven is verplicht. Uw inschrijving is definitief na overschrijving van 2 euro (leden Familiekunde Vlaanderen, lidnummer vermelden) of 5 euro (niet-leden) op rekening KBC 734-0041286-70 IBAN BE60 7340 0412 8670 BIC KREDBEBB t.n.v. Familiekunde Brussel, m.v.v. “Studiereis Kortrijk”.
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Op donderdag 14 juni 2012 kunt u deelnemen aan een bezoek aan het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) in Den Haag (Nederland). Het CBG is het Nederlandse, landelijke kennis- en documentatiecentrum voor stamboomonderzoek en verwante wetenschappen. Dit bezoek is een gezamenlijke organisatie van de Brusselse en de Antwerpse afdeling van Familiekunde Vlaanderen.
Het CBG heeft verschillende genealogische en heraldische verzamelingen. Behalve eigen verzamelingen beheert het CBG ook collecties van het Rijk, van het Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde en van anderen. De collecties omvatten een grote bibliotheek, verschillende verzamelingen met familiewapens, foto’s, gedrukte bronnen, bronnen op microfiches en de verzameling persoonskaarten en persoonslijsten.
In de voormiddag maken we kennis met de werking van het CBG en brengen we een bezoek aan de leeszaal. Op de middag wordt een gezamenlijke lunch voorzien (prijs 10 à 15 euro). In de namiddag plannen we een historisch geöriënteerd bezoek aan de stad Den Haag of een van haar vele musea. Details hierover worden later bekendgemaakt.
We plannen gezamenlijk vervoer per autocar (prijs 5 euro). In Brussel krijgt u de gelegenheid om op te stappen aan de eindhalte van metrolijn 6, Koning Boudewijn, uitgang kant Modelwijk. In Antwerpen worden waarschijnlijk haltes ingelast in de nabijheid van het Harmoniepark (bereikbaar met tramlijnen 2, 6, 7 en 15) en te Wilrijk op de kruising tussen de Spoorweglaan en de Prins Boudewijnlaan (nabij de E19, parkeerplaats voor auto’s voorzien). Naar gelang de behoefte kunnen andere opstapplaatsen op het reistraject worden ingelast (minstens 3 deelnemers per opstapplaats en alleen voor inschrijvingen tot uiterlijk 1 juni 2012). De autocar vertrekt in Brussel om 8.00 uur. Meer concrete informatie over de reisweg en de opstaptijden verneemt u later.
Inschrijven is verplicht. Uw inschrijving is definitief na overschrijving van 5 euro op rekening KBC 734-0041286-70 IBAN BE60 7340 0412 8670 BIC KREDBEBB t.n.v. Familiekunde Brussel, m.v.v. “Studiereis Den Haag”.
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Nieuwjaarsreceptie 2012
Op zaterdag 28 januari 2012 heten VVF-Brussel en het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB) u van harte welkom op hun gezamenlijke nieuwjaarsreceptie. Bij een drankje en een hapje kunt u kennismaken met de werking van beide organisaties en met andere leden of sympathisanten. De receptie vindt plaats in het AMVB van 14.00 tot 16.00 uur. Deelname is gratis. Herman Balthazar, oud-voorzitter AMSAB-Instituut voor Sociale Geschiedenis en voorzitter Ons Erfdeel, houdt een gelegenheidstoespraak over ‘De toekomst van archieven in het Vlaamse landschap van de wereld morgen’. Op die dag is ook de leeszaal van VVF-Brussel geopend en kunt u bij ons terecht voor genealogisch advies.
U vindt het AMVB op de Arduinkaai 28 (vlakbij de Koninklijke Vlaamse Schouwburg) in Brussel. De metrohaltes IJzer (lijn 2 en 6) en Sint-Katelijne (lijn 1 en 5) bevinden zich op 5 minuten wandelafstand van het AMVB.
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Voordracht over FamilySearch Indexing
Op zaterdag 25 februari 2012 kunt u van 14.00 tot 16.00 uur in het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB) komen luisteren naar een voordracht over FamilySearch Indexing.
Jean Huysmans vertegenwoordigt de Genealogical Society of Utah (GSU) en licht de werking van FamilySearch en FamilySearch Indexing toe. Via FamilySearch kan men zijn genealogisch onderzoek van thuis uit doen. Wereldwijd indexeren 400.000 vrijwilligers dagelijks bijna 1.000.000 akten. Ook voor België loopt er een project in samenwerking met het Algemeen Rijksarchief. FamilySearch neemt de periode 1851-1900 voor zijn rekening.
Wilt u gebruik maken van FamilySearch of zelf als vrijwilliger meewerken aan FamilySearch Indexing, kom dan zeker luisteren. Deelname is gratis. Op zaterdag 25 februari is ook het documentatiecentrum van VVF-Brussel geopend. Wie genealogische vragen heeft is reeds vanaf 10.00 uur welkom in het AMVB.
U vindt het AMVB op de Arduinkaai 28 (vlakbij de Koninklijke Vlaamse Schouwburg) in Brussel. De metrohaltes IJzer (lijn 2 en 6) en Sint-Katelijne (lijn 1 en 5) bevinden zich op 5 minuten wandelafstand van het AMVB.
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Op donderdag 8 maart 2012 kunt u in de voormiddag vanaf 10.00 uur deelnemen aan een bezoek aan het Archief van het Koninklijk Paleis (Hertogsstraat 2, 1000 Brussel), waar archivaris Staf Janssens ons deskundig zal rondleiden. De archiefdienst is een afdeling van het Algemeen Rijksarchief, maar ressorteert onder het Kabinet van de Koning.
Het Archief van het Koninklijk Paleis bewaart de archieven van de departementen en diensten van het Paleis, en dit in principe vanaf 21 juli 1831, de dag waarop prins Leopold van Saksen-Coburg als Koning der Belgen de grondwettelijke eed aflegde. Het Archief bewaart ook kaarten, plattegronden, tekeningen, foto’s en medailles. In de bibliotheek vindt men vooral werken m.b.t. de monarchie en de Belgische politieke geschiedenis.
Deelname is gratis, maar inschrijven via onderstaand formulier is verplicht omwille van de toegangscontrole in het archief. Vergeet niet om het nummer van uw identiteitskaart te vermelden. Breng bij het bezoek uw identiteitskaart mee! Deze is nodig voor de toegangscontrole. Zorg dat u uiterlijk om 9.45 uur ter plaatse bent om teleurstellingen te vermijden.
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Op zaterdag 24 maart 2012 kunt u van 14.00 tot 16.00 uur in het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB) komen luisteren naar een voordracht van Veerle De Laet over Brusselse wooncultuur in de zeventiende eeuw.
In haar voordracht brengt Veerle De Laet de materiële wooncultuur van ruim driehonderd huishoudens uit de zeventiende eeuw tot leven. U wandelt als het ware in een vroegmodern Brussels interieur en leert hoe kunst- en luxe-objecten een betekenisvolle rol speelden in het sociale verkeer binnenskamers. Brussel is wat dat betreft een bijzonder geval. Naast de ontwikkeling van een gedemocratiseerde kunst- en luxemarkt is er de wisselwerking tussen hof en stad.
Deelname is gratis. Op zaterdag 24 maart is ook het documentatiecentrum van VVF-Brussel geopend.
U vindt het AMVB op de Arduinkaai 28 (vlakbij de Koninklijke Vlaamse Schouwburg) in Brussel. De metrohaltes IJzer (lijn 2 en 6) en Sint-Katelijne (lijn 1 en 5) bevinden zich op 5 minuten wandelafstand van het AMVB.
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Bronbewerkingen – vooral in digitale vorm – zijn nuttige hulpmiddelen voor de genealoog. Toch moeten we er rekening mee houden dat in vrijwel elke database of bronbewerking fouten zitten. Daarom moet u nooit alleen op een bewerking vertrouwen, maar dient u uw bevindingen af te toetsen aan de bronnen zelf, de oorspronkelijke documenten (die overigens evengoed feitelijke fouten kunnen bevatten). Alleen dat garandeert een wetenschappelijk verantwoorde aanpak die voldoet aan de kenmerken van de historische kritiek.
In deze derde aflevering van de reeks “Genealogie en internet” besteden we aandacht aan meer algemene bronbewerkingen die misschien minder bekend zijn.
Onder de bronbewerkingen met betrekking tot Brussel vinden we niet alleen een volledig doorzoekbare versie van de “Manuel du citadin: entretiens familiers sur les règlements communaux” die ons een goed beeld geeft van de leefomstandigheden in Brussel in de tweede helft van de 19de eeuw. Er is ook een “Bases de données généalogiques sur Bruxelles et Paris” en de “Actes d’etat-civil de Bruxelles”, beide gerealiseerd door de bekende genealoog Michel Vanwelkenhuyzen.
Onze voorouders vertrokken vaak naar het buitenland in de hoop er een beter leven te kunnen opbouwen. Zo zien we dat migratie iets van alle tijden is. Interessante bronbewerkingen op dit vlak zijn de websites rond Ellis Island en voorloper Castle Garden (Castle Clinton National Monument), waar men passagierslijsten kan raadplegen van schepen die op New York voeren. Op “The Ships List” vindt men ook passagierslijsten met betrekking tot Australië, Canada en Zuid-Afrika. Op de website “Shipping Lines in Belgium The Red Star Line” vinden we informatie over de schepen die op deze bekende scheepvaartlijn werden ingezet. “Migranet” is een Frans initiatief dat secundaire informatie over migranten in Frankrijk én daarbuiten in kaart brengt. Op de website “Ancestors.nl” ligt de nadruk op West-Zeeuws-Vlaanderen en emigratie.
Ook oorlogen, en met name de documenten die ze nalieten, zijn vaak een interessante bron voor wie aan familiekunde doet. In de Franse periode denken we dan aan “Les militaires reçus à l’Hotel des Invalides”, “Les médaillés de Sainte-Hélène”, of de Vlaamse en Frans-Vlaamse soldatenbrieven uit de Napoleontische tijd. Voor de Tweede Wereldoorlog is er informatie over gefusilleerden, gedeporteerden en gevangenen; over de doden die vielen bij de luchtaanval op de ERLA-fabrieken in Mortsel op 5 april 1943; en natuurlijk over de talrijke joodse families die het slachtoffer werden van het nationaalsocialisme.
Oude kranten vormen een waardevolle bron van informatie over de sociale, culturele en politieke omstandigheden in een bepaalde periode. De berichten in die kranten weerspiegelen niet alleen een bepaalde tijdsgeest, maar bevatten ook praktische informatie over het dagelijkse leven. Interessant is bijvoorbeeld het project “Gescande Oostendse Documenten (G.O.D.)” met een selectie van Nederlandstalige en Franstalige dag- en weekbladen uit Oostende en de kustregio vanaf 1850. Een gelijkaardige bron vormen de “Historische Kranten” met nieuws uit de regio Ieper-Poperinge. Via de website van de Koninklijke Bibliotheek Den Haag kunt u 76 jaargangen van de kranten Het Centrum, De Nieuwe Rotterdamsche Courant, Het Vaderland en Het Volk raadplegen. De Groene Amsterdammer heeft haar eigen historisch archief. En in “De Annonce Revue Index” biedt Rob Kuijsten een overzicht van familieberichten uit Nederlandse en Belgische kranten die verschenen zijn in de Usenet newsgroup soc.genealogy.benelux.
Toen VVF-Brussel ruim vijf jaar geleden met een eigen website startte, hebben we aan die website vrijwel meteen een rubriek met links toegevoegd. Een verzameling betrouwbare en actuele websites die interessant zijn voor de beginnende en de gevorderde genealoog. Eerst werden al die links manueel verzameld en bewaard. Met de migratie van de website naar WordPress werden de links overgezet naar Delicious, een platform dat het toevoegen, maar vooral ook het systematisch indelen van de websites veel gemakkelijker maakte. Ondertussen bevat de Delicious-pagina van VVF-Brussel bijna 700 websites. Tijd dus om daar eens uitgebreid aandacht aan te besteden. Daarom deze reeks “Genealogie en internet”. In elke aflevering besteden we aandacht aan websites in een van de grotere rubrieken op de Delicious-pagina.
Heeft u een link ontdekt die niet meer werkt? Of vond u zelf een website die niet in onze collectie zou misstaan? Laat het ons dan zeker weten via ons contactformulier. Let wel: websites met heel specifieke informatie (bijvoorbeeld bronbewerkingen) over gemeenten buiten het Brusselse gewest nemen we in principe niet op.
Genealogie en internet #02: hulpmiddelen
Wie oude (familie)documenten bestudeert, wordt vaak geconfronteerd met begrippen, namen of woorden die vandaag nog maar nauwelijks of niet meer bekend zijn. Een "cabaretier" was in de 19de eeuw niet wat we er tegenwoordig onder verstaan. Plaatsnamen werden anders geschreven, of in parochieregisters vaak verlatijnst. Tijdens de Franse Revolutie werd een huwelijksdatum volgens de republikeinse kalender genoteerd. Lengte- en oppervlaktematen, maar ook gewichten hadden vaak dezelfde naam, maar meestal een andere grootte, afhankelijk van de plaats waar men zich bevond, of zelfs van het product dat men wilde meten of wegen.
Gelukkig bestaan er op het internet tal van webpagina’s die ons wegwijs kunnen maken in het interpreteren en dus begrijpen van oude documenten. In deze alweer tweede aflevering van de reeks "Genealogie en internet" besteden we aandacht aan deze hulpmiddelen bij het genealogisch onderzoek.
Het is altijd interessant om te weten welk beroep een voorvader uitoefende. Maar veel van die beroepen bestaan tegenwoordig niet meer, of het is niet duidelijk wat iemand nu precies deed. Het is ook niet altijd eenvoudig om anderstalige beroepsnamen correct te interpreteren en in hun historische context te plaatsen. In de 19de eeuw was een cabaretier geen humoristische podiumkunstenaar, maar een herbergier.
Ook plaatsnamen zijn vaak niet evident. Oude schrijfwijzen zijn wellicht nog het gemakkelijkst te interpreteren: Merxem is Merksem, Wevelghem is Wevelgem. Maar wat met verfranste of verlatijnste plaatsnamen? Renaix is Ronse (ook vandaag nog), Helenae vicus is Lens in de provincie Henegouwen. Nog logisch, zegt u? Misschien wel. Maar wist u dat Wuest-Herck het huidige Herk-de-Stad (in Belgisch-Limburg) is?
Tijdens de Franse Revolutie werd de republikeinse kalender ingevoerd. Er bestond zelfs een republikeinse klok met tien uren in een dag. Minder opvallend was wellicht de overgang van de juliaanse naar de gregoriaanse kalender: op donderdag 4 oktober volgde vrijdag 15 oktober 1582. Maar de gregoriaanse kalender werd niet overal op hetzelfde ogenblik ingevoerd. In veel protestantse gebieden werd de nieuwe kalender pas rond 1700 aanvaard (waardoor er in bijvoorbeeld Nederland dus een tijdlang twee verschillende kalenders in gebruik waren). Rusland ging zelfs pas in 1917 de gregoriaanse kalender gebruiken. Hierdoor viel de eerste herdenking van de Oktoberrevolutie niet in oktober, maar… in november.
Onze overzeese buren in Groot-Brittannië betalen tegenwoordig nog met ponden en pence. Sinds 1971 weliswaar decimaal. Maar ook in de Lage Landen bestonden er in het verleden verschillende muntstelsels, afhankelijk van de plaats en het tijdstip. Zo was in de Zuidelijke Nederlanden in de 17de en 18de eeuw 1 pond groten Vlaams gelijk aan 1,5 pond groten Brabants. Ook lengtematen verschilden: in het Ancien Régime was in de kasselrij Sint-Winnoksbergen een el 72 cm lang, terwijl die in de meierij Brussel slechts 69,5 cm lang was. Kijken we naar de gewichten, dan zien we dat een pond in Sint-Winnoksbergen 435 gram was en in Brussel 468 gram.
Toen VVF-Brussel ruim vijf jaar geleden met een eigen website startte, hebben we aan die website vrijwel meteen een rubriek met links toegevoegd. Een verzameling betrouwbare en actuele websites die interessant zijn voor de beginnende en de gevorderde genealoog. Eerst werden al die links manueel verzameld en bewaard. Met de migratie van de website naar WordPress werden de links overgezet naar Delicious, een platform dat het toevoegen, maar vooral ook het systematisch indelen van de websites veel gemakkelijker maakte. Ondertussen bevat de Delicious-pagina van VVF-Brussel bijna 700 websites. Tijd dus om daar eens uitgebreid aandacht aan te besteden. Daarom deze reeks “Genealogie en internet”. In elke aflevering besteden we aandacht aan websites in een van de grotere rubrieken op de Delicious-pagina.
Heeft u een link ontdekt die niet meer werkt? Of vond u zelf een website die niet in onze collectie zou misstaan? Laat het ons dan zeker weten via ons contactformulier. Let wel: websites met heel specifieke informatie (bijvoorbeeld bronbewerkingen) over gemeenten buiten het Brusselse gewest nemen we in principe niet op.
