De locatie op de foto is ondertussen geïdentificeerd. Het gaat om een foto die gemaakt is in Luik op 3 augustus 1942 (en dus niet op 8 augustus, zoals de tekst op de achterkant van de foto leek te suggereren).
Herman Van Goethem is curator van Kazerne Dossin in Mechelen, het museum dat gewijd zal worden aan de Holocaust van de Tweede Wereldoorlog en aan de mensenrechten. Vanuit de Dossinkazerne werden duizenden joden tussen 1942 en 1944 gedeporteerd naar het concentratiekamp Auschwitz-Birkenau. Van Goethem kwam onlangs in het bezit van een foto van een groep joden die staat te wachten op een transport. Het blijkt een zeer zeldzame foto te zijn, want er zijn geen foto’s van deportatie buiten de Kazerne Dossin om.
Op de achterkant van de foto staat in blauwe inkt: “Départ de juifs, 8 août 1942”. De foto werd ergens tussen Mechelen en Auschwitz genomen. In België liep het spoortraject naar het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau normaal van Mechelen naar Leuven, Luik, en dan via Aken verder Duitsland in. Soms liep het traject ook over Brussel.
Départ de juifs, 8 août 1942
Herman Van Goethem weet al veel over deze foto behalve de locatie waar zij is genomen. Belangrijk bij het bepalen van de locatie is het hek dat achteraan op de foto te zien is. Het gaat om een breed en hoog oudijzeren hek met een soort neogotisch motief.
Van Goethem heeft tot nu toe nog geen bruikbare informatie gekregen. Weet u waar de foto werd genomen, of beschikt u over meer informatie om de locatie te bepalen, neem dan contact met:
info@kazernedossin.eu
Kazerne Dossin
Sint-Katelijnestraat 139
2800 Mechelen
Op DeRedactie.be vertelt curator Herman Van Goethem over de foto.
Toen VVF-Brussel ruim vijf jaar geleden met een eigen website startte, hebben we aan die website vrijwel meteen een rubriek met links toegevoegd. Een verzameling betrouwbare en actuele websites die interessant zijn voor de beginnende en de gevorderde genealoog. Eerst werden al die links manueel verzameld en bewaard. Met de migratie van de website naar WordPress werden de links overgezet naar Delicious, een platform dat het toevoegen, maar vooral ook het systematisch indelen van de websites veel gemakkelijker maakte.
Ondertussen bevat de Delicious-pagina van VVF-Brussel bijna 700 websites. Tijd dus om daar eens uitgebreid aandacht aan te besteden. Daarom deze nieuwe reeks “Genealogie en internet”. In elke aflevering besteden we aandacht aan websites in een van de grotere rubrieken op de Delicious-pagina.
De voornaamste rubrieken met links kunnen rechtstreeks via de website van VVF-Brussel worden geraadpleegd. Aan de rechterkant van de website bevindt zich een blauw-paars-rode woordenwolk. Elk van de woorden in de wolk komt overeen met een rubriek. Wie op een woord klikt, komt automatisch terecht op de gekozen rubriek in de Delicious-pagina. Daarna kunt u zelfs rubrieken combineren om het resultaat te verfijnen en precies de websites te vinden die u zoekt. Wilt u minder voorkomende rubrieken bekijken? Dan vertrekt u beter rechtstreeks op de Pinboard van Familiekunde Brussel.
In de eerste aflevering van deze reeks besteden we aandacht aan een aantal interessante fora waar u vragen met betrekking tot genealogie of genealogisch getinte onderwerpen kunt stellen. U kent wellicht al de provinciale groepen op Yahoo! die destijds door de VVF (nu Familiekunde Vlaanderen) werden ingericht. Maar er zijn er veel meer. Zelfs buitenlandse.
De Nederlandse fora zijn min of meer gestructureerd zoals de Vlaamse: voor bijna elke Nederlandse provincie is er een forum. Maar er zijn ook enkele meer algemene fora, die bijvoorbeeld de hele Benelux omvatten, en zelfs een forum dat specifiek gericht is op de uitwijking vanuit Vlaanderen en Nederland in de 16de eeuw.
De Franse fora zijn algemener. Zo is er bijvoorbeeld een forum voor heel Frankrijk en Zwitserland, maar ook een forum voor Nord-Pas-de-Calais.
Ook de Duitse fora zijn algemener, maar voor bijvoorbeeld Lotharingen en de voormalige Duitse gebieden zijn er afzonderlijke fora.
Er zijn ook fora die eerder thematisch dan geografisch georiënteerd zijn, bijvoorbeeld over de geschiedenis van het Belgische leger, over de gedeporteerden in de Tweede Wereldoorlog, over genealogische software of heraldiek.
Heeft u een link ontdekt die niet meer werkt? Of vond u zelf een website die niet in onze collectie zou misstaan? Laat het ons dan zeker weten via ons contactformulier. Let wel: websites met heel specifieke informatie (bijvoorbeeld bronbewerkingen) over gemeenten buiten het Brusselse gewest nemen we in principe niet op.
UPDATE 04.02.2022: In het kader van het BRAIN 2.0 NaPol-Intel-project wordt het archief van de Rijkswacht verder ontsloten. In het Algemeen Rijksarchief is nu ook het archief van de brigades raadpleegbaar, ingezameld door het voormalige Centrum voor Geschiedenis en Tradities van de Rijkswacht (CGTR).
UPDATE 12.10.2021: In de zomer van 2021 werden in het Algemeen Rijksarchief in het kader van het BRAIN 2.0-onderzoeksproject NaPol-Intel 30.000 scans gemaakt van het archief van de Belgische Rijkswacht. Dit uitzonderlijk archiefbestand werpt nieuw licht op de geschiedenis van België in de jaren 1950-1970 en op 30 jaar politieke en militante acties.
UPDATE 30.07.2019: Het Algemeen Rijksarchief liet ons weten dat de inventaris (per dossier) van het archief van de Rijkswacht nog niet volledig klaar is, maar dat alle (nog bestaande) personeelsdossiers vindbaar en raadpleegbaar zijn in de leeszaal van het Algemeen Rijksarchief.
UPDATE 06.02.2018: De directie van de Communicatie van de Federale Politie deelde ons op 6 februari 2018 mee dat de oude personeelsdossiers van de politie in de toekomst worden overgedragen aan het Algemeen Rijksarchief in Brussel. U kunt ze daar dan consulteren volgens de geldende voorschriften. Familiekunde Brussel zal u via deze website informeren als de overdracht is afgerond en de dossiers kunnen worden geraadpleegd.
Enkele dagen geleden kregen we van een bezoekster van ons documentatiecentrum de vraag of we wisten of er een archief (met name van personeelsdossiers) van de voormalige Rijkswacht en van de gerechtelijke politie bestaat, en onder welke voorwaarden dit geraadpleegd kan worden. Omdat we het antwoord schuldig moesten blijven, staken we ons licht op bij Anna Francis, archivaris bij de federale politie.
De federale politie bewaart personeelsdossiers van ex-leden van de vroegere Rijkswacht (burgers en rijkswachters). In dergelijke dossiers zit meestal een stamboekuittreksel (een korte beschrijving van de carrière) en soms ook andere documenten (huwelijkstoestemming, militair zakboekje met foto, een tuchtdossier, medische gegevens, correspondentie,…). Om een dossier in te zien kunt u een aanvraag doen bij de federale politie met het formulier dat u hier kunt downloaden. Persoonlijke gegevens worden enkel verstrekt aan directe familieleden (cf. de wet op de openbaarheid van bestuur en de wet betreffende de bescherming van de persoonlijke levenssfeer).
Voor wat betreft de gerechtelijke politie ligt de zaak blijkbaar moeilijker. De personeelsdienst van de huidige federale politie heeft de dossiers ontvangen van de agenten die op 1 januari 2001 (het jaar waarin de eengemaakte politie officieel is beginnen functioneren, nl. op 1 april 2001) in actieve dienst waren. De oudere dossiers zijn in principe niet bij de federale politie aanwezig, maar zouden volgens mevrouw Francis ofwel bij de federale overheidsdienst (FOD) Justitie worden bewaard, of anders zijn overgedragen aan het Algemeen Rijksarchief.
Op vrijdag 25 november 2011 organiseert het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij (SOMA) in samenwerking met de Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer (CBPL) een seminarie over ‘Privacy en historisch onderzoek’. Het seminarie is bedoeld voor archivarissen, professionele en amateurhistorici, heemkundigen, genealogen, museummedewerkers, studenten, enz.
De Privacycommissie is sinds een aantal jaren erg bekommerd over de thematiek van privacy en onderzoek. In november 2010 werd in het kader van het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie een grootschalig colloquium georganiseerd over de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. De commissie bracht intussen ook een tweetal handige brochures uit, bedoeld voor sociale en biomedische wetenschappers.
Het gloednieuwe vademecum dat op 25 november zal worden voorgesteld, behandelt specifieke vragen die verband houden met privacy en historisch onderzoek. De tekst is het uitvloeisel van een grootschalige enquête die in 2008 werd uitgevoerd door het SOMA en de Privacycommissie. Willem Debeuckelaere, voorzitter van de commissie, zal het vademecum toelichten. Het seminarie wordt ingeleid door Dirk Luyten (SOMA), met enkele reflecties van op het terrein, voornamelijk gebaseerd op recent onderzoek in het kader van het “European Holocaust Research Infrastructure (EHRI)”-project.
U kunt het vademecum “Hoe de Privacywet toepassen in historisch onderzoek?“ reeds online consulteren.
Het seminarie vindt plaats in de conferentiezaal van het SOMA, Luchtvaartsquare 29, 1070 Brussel. Aanvang om 14.30 uur. Inkom is gratis, maar gelieve aan te melden via 02 556.92.11 of cegesoma@cegesoma.be.
Bron: bericht website SOMA.
VVF wordt Familiekunde Vlaanderen
Op 1 oktober 2011 heeft de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde (VVF) zichzelf omgedoopt tot Familiekunde Vlaanderen. De bestaande koepel Familiekunde Vlaanderen werd ontbonden. Het Vlaams Centrum voor Genealogie en Heraldiek (VCGH) heeft zich als documentatiecentrum ingeschakeld in de structuur van VVF, waarna de VVF zich omdoopte tot Familiekunde Vlaanderen. De jarenlange goede samenwerking tussen VVF en VCGH vond hierin haar bekroning.
Familiekunde Vlaanderen werd ondertussen ook erkend als landelijke organisatie voor volkscultuur onder het nieuwe Cultureel-erfgoeddecreet. Door deze erkenning en subsidiëring blijft de werking van de vereniging voor de periode 2012-2016 verzekerd. Dit zal ons in staat stellen om onze opdracht te blijven vervullen en zoveel mogelijk mensen te laten kennismaken met de zeer boeiende wereld van de familiegeschiedenis.
Voor de werking van onze vereniging heeft deze structurele vereenvoudiging alleen maar voordelen. Wie informatie wenst omtrent familiegeschiedenis, genealogie, genetisch migratieonderzoek of heraldiek in Vlaanderen en Brussel kan zich nu richten tot één aanspreekpunt. Bovendien werd gekozen voor een naam die analoog is aan de twee andere grote cultureel-erfgoedorganisaties, met name Heemkunde Vlaanderen en Volkskunde Vlaanderen. Dit zal de naambekendheid ongetwijfeld vergroten waardoor meer mensen kunnen kennismaken met familiegeschiedenis.
Uw Brusselse VVF-afdeling is een onafhankelijke vzw en kan dus niet zonder meer een naamswijziging doorvoeren. Aan de algemene vergadering van VVF-Brussel die in maart 2012 samenkomt, zal het voorstel worden voorgelegd om de vereniging om te dopen tot Familiekunde Brussel. Andere provinciale en regionale afdelingen in Vlaanderen zullen wellicht hun naam overeenkomstig aanpassen. De naamswijziging heeft wel heel wat praktische gevolgen. Ook websites, briefhoofden, stempels, brochures… zullen aangepast moeten worden. Dit vraagt natuurlijk de nodige inspanningen van onze vrijwilligers die in het bestuur actief zijn.
Over uw lidmaatschap hoeft u zich geen zorgen te maken. Wie zijn lidgeld betaalt, blijft natuurlijk lid. De lidkaarten voor 2012 zijn reeds opgesteld met de benaming Familiekunde Vlaanderen.
Vijfde genealogische ontmoetingsdag
Op zaterdag 19 november 2011 organiseert het Rijksarchief te Brussel (Anderlecht) voor de vijfde keer een genealogische ontmoetingsdag. VVF-Brussel stond vijf jaar geleden mee aan de wieg van dit initiatief en neemt als belangrijkste partner aan deze dag deel om u tijdens uw bezoek wegwijs te maken.
Vertegenwoordigers van verschillende genealogische en historische verenigingen beantwoorden uw vragen. Vrijwilligers en archivarissen staan klaar om u wegwijs te maken in de wereld van de burgerlijke stand, de parochieregisters en andere archiefbestanden. De microfilmcollectie en de digitale leeszaal zijn gratis toegankelijk.
Gedurende deze dag worden enkele lezingen gegeven over verschillende aspecten van de genealogie:
10.20 uur Philippe Quinet: “La généalogie pour débutants”.
11.00 uur Filip Strubbe: “De dossiers van de vreemdelingenpolitie, 1835-1943”.
14.00 uur Liliane Hierro: “La recherche généalogique en Europe via internet”.
14.30 uur Michel Vanwelkenhuyzen: “Les lignages bruxellois”.
Praktisch:
Zaterdag 19 november 2011 van 10.00 tot 16.00 uur
Rijksarchief te Brussel I (Anderlecht)
Fernand Demetskaai 7
1070 Anderlecht
Voordracht DNA en genealogie
Op zaterdag 29 oktober 2011 kunt u van 14.00 tot 16.00 uur in het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB) komen luisteren naar een voordracht over DNA en genealogie.
DNA-onderzoek is een nieuwkomer in het genealogisch veld: men kan er familieverbanden mee opsporen en zelfs uw hele traject als homo sapiens in beeld brengen. Deze zeer recente wetenschappelijke discipline ontbolsterde pas einde van de jaren negentig. DNA-resultaten combineren met die van klassiek genealogisch onderzoek is het opzet van een genealogisch-genetisch DNA-project zoals dat van Familiekunde Vlaanderen in 2009-2010 met bijna 1.000 deelnemers. De resultaten daarvan zijn inmiddels gepubliceerd in twee boeken.
Meer over dit boeiende verhaal verneemt u tijdens de voordracht van Marc Van Den Cloot, projectleider van DNA-project Oud Hertogdom Brabant (2009), DNA-project België (2010) en Open DNA-project (2011), die ons een inleiding geeft over DNA-onderzoek als hulpmiddel bij het samenstellen van een familiegeschiedenis.
Deelname aan deze activiteit is gratis, inschrijven is verplicht. Gebruik hiervoor het onderstaande formulier.
Op zaterdag 29 oktober is ook het documentatiecentrum van VVF-Brussel geopend. Wie genealogische vragen heeft is reeds vanaf 10.00 uur welkom in het AMVB. Ook na de voordracht kunt u nog vragen stellen (tot ca. 17.00 uur).
U vindt het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel op de Arduinkaai 28 (vlakbij de Koninklijke Vlaamse Schouwburg) in Brussel. De metrohaltes IJzer (lijn 2 en 6) en Sint-Katelijne (lijn 1 en 5) bevinden zich op 5 minuten wandelen van het AMVB.
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Zoek je voorouders en win een boek
Weet jij wat een stamboom is? In een stamboom kan je je familie vinden: jezelf, je broers en zussen, mama, papa, oma’s en opa’s. Hier kun je een voorbeeld downloaden. Je kan deze stamboom invullen of zelf een eigen versie maken.
Kom op zaterdag 15 oktober tussen 11.00 en 16.00 uur met jouw stamboom naar de stand van VVF-Brussel op de Zonder-deurdag in gemeenschapscentrum Nekkersdal. Als je bij de eerste vijftig bent, krijg je een leuk boek.
Ook voor de mama’s en de papa’s zijn er leuke boeken te winnen. Zij moeten echter nog één generatie verder gaan en ook de namen van de broers en zussen van hun grootouders en de ouders van hun grootouders toevoegen.
Op zaterdag 15 oktober 2011 neemt VVF-Brussel deel aan de Zonder-deurdag van de Lakense verenigingen. De dag wordt georganiseerd door het gemeenschapscentrum Nekkersdal. Tal van Lakense verenigingen stellen er hun werking en aanbod voor.
In samenwerking met de Geschied- en heemkundige kring Laca en met gastspreker Guido Demuynck (secretaris VVF-Deinze) organiseren we een lezing over de Ferraris- en Poppkaarten als bron voor heem- en familiekunde. Guido Demuynck vertelt u over het ontstaan van beide soorten kaarten, over het gebruik ervan in het kader van familiekundig of heemkundig onderzoek en over de raadpleegbaarheid ervan.
Wij begroeten u graag van 13.00 tot 17.00 uur in gemeenschapscentrum Nekkersdal, Emile Bockstaellaan 107 in Brussel-Laken. Rond 14.00 uur kunt u luisteren naar uitleg over de Popp-kaarten. Omstreeks 15.00 uur komen de Ferrariskaarten aan bod. We proberen ook te zorgen voor een inkijkexemplaar van de facsimile-uitgave in atlasvorm van de “grote atlas van Ferraris” (handgetekende kabinetskaart van 1777). Aan onze stand kunt u doorlopend terecht met vragen over uw stamboomonderzoek.
Vorig jaar groeide bij VVF-Brussel het idee om in samenwerking met het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB) een genealogisch documentatiecentrum en een consultplek voor genealogisch advies op te starten. De voorbije maanden werd dit idee verder uitgebroed.
De aanpak is gefaseerd. In afwachting van het ogenblik dat er een min of meer volwaardige basiscollectie m.b.t. genealogie is opgebouwd, kunt u al bij ons terecht voor advies over uw stamboomonderzoek. De consultdagen zijn in principe voorzien op de laatste zaterdag van elke maand, de schoolvakanties uitgezonderd. Momenteel zorgen de bestuursleden van VVF-Brussel bij toerbeurt voor de permanentie. Om de werking uit te breiden hopen we in de toekomst ook op andere vrijwilligers een beroep te kunnen doen. We doen langs deze weg dan ook een oproep aan iedereen – en met name aan onze Brusselse leden – die zijn steentje wil bijdragen.
De werken van het documentatiecentrum van VVF-Brussel worden door de bibliothecaris van het AMVB in de Adlib-catalogus van het archief en museum ingevoerd. Het betreft momenteel een kleine eigen collectie van VVF-Brussel en een genealogische nalatenschap van de bekende Brusselse onderzoeker Leo Lindemans die in 2008 op 85-jarige leeftijd overleed. In de leeszaal waar het consult plaatsvindt staat ook de eigen handbibliotheek van het AMVB ter beschikking. De klemtoon van die handbibliotheek ligt op de geschiedenis van Brussel en bekende Brusselaars. VVF-Brussel zal deze collectie aanvullen met werken van algemeen genealogisch belang en met genealogische werken en documentatie met betrekking tot haar werkgebied, alle 19 gemeenten van het Brusselse gewest.
U vindt het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel op de Arduinkaai 28 (vlakbij de Koninklijke Vlaamse Schouwburg) in Brussel. De metrohaltes IJzer (lijn 2 en 6) en Sint-Katelijne (lijn 1 en 5) bevinden zich op 5 minuten wandelen van het AMVB.
In 2011 kunt u op de volgende zaterdagen telkens van 10.00 tot 16.00 uur bij ons terecht in de leeszaal van het AMVB: zaterdag 25 juni (met rondleiding in het AMVB), zaterdag 24 september, zaterdag 29 oktober en zaterdag 26 november. Tenzij u stukken uit de gesloten bibliotheek of uit het archief van het AMVB zelf wenst te raadplegen, is een afspraak maken niet nodig. Opgelet: voor de rondleiding op zaterdag 25 juni moet u zich wel inschrijven
Op zaterdag 25 juni 2011 kunt u van 14.00 tot 16.00 uur een bezoek brengen aan het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB). Het AMVB is een pluralistische instelling die in het Brusselse gewest zorgt voor de verwerving en het beheer van archieven van Nederlandstalige Brusselse organisaties, personen en families. Ook voor de genealoog is hier vaak nuttige informatie over Brusselse families of personen te vinden.
Om 14.00 uur krijgt u een rondleiding van archivaris Mariet Calsius, die de doelstellingen en de werking van het AMVB uitlegt. Aansluitend licht secretaris Patrick Vanhoucke van VVF-Brussel de samenwerking met het AMVB toe: VVF-Brussel is begonnen met de gefaseerde oprichting van een genealogisch documentatiecentrum en kan hiervoor een beroep doen op de bestaande infrastructuur en de collecties van het AMVB. Ook kunt u op een aantal zaterdagen per jaar voor advies over uw stamboomonderzoek bij VVF-Brussel in het AMVB terecht. De namiddag wordt afgerond met een toelichting over de uitgebreide verzameling genealogische links die VVF-Brussel op haar website heeft ondergebracht.
Wie genealogische vragen heeft is reeds vanaf 10.00 uur welkom in het AMVB. Ook na de rondleiding kunt u nog vragen stellen.
U vindt het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel op de Arduinkaai 28 (vlakbij de Koninklijke Vlaamse Schouwburg) in Brussel. De metrohaltes IJzer (lijn 2 en 6) en Sint-Katelijne (lijn 1 en 5) bevinden zich op 5 minuten wandelen van het AMVB.
De inschrijvingsperiode werd afgesloten.
Minuten en repertoria van notariële akten die meer dan 75 jaar oud zijn, moeten in bewaring worden gegeven bij het Rijksarchief. In het Rijksarchief te Brussel (Anderlecht) kwam onlangs plaats vrij om notariële archieven te ontvangen. Daarom werd een campagne gestart om de notarissen uit Brussel aan te zetten om het archief van hun voorgangers in bewaring te geven. De eerste resultaten zijn hoopgevend! In de voorbije maanden werden ongeveer 80 meter archieven van Brusselse notarissen overgebracht naar het Rijksarchief te Brussel (Anderlecht).
De minuten en repertoria van de volgende 14 notarissen werden overgebracht: Jean Baptist Jacobs (periode 1815-1843), Jean Joseph Felix Jacobs (periode 1843-1869), Leon Jacobs (periode 1869-1907), Georges Jacobs (periode 1907-1937), Emile Lamal (periode 1900-1926), Anatole De Keersmaeker (periode 1925-1931), Robert De Keersmaeker (periode 1931-1933), Charles Moureaux (periode 1932-1965), Jules Marescaux (periode 1925-1934), Jean De Wael (periode 1934-1958), Leopold Stoppie (periode 1928-1934), Arthur Feront (periode 1933-1944), G. Claes (periode 1905-1938) en J. Nerincx (periode 1938-1957).
Het Rijksarchief te Anderlecht ontving bovendien een aanvulling van het archief van de Sint-Katelijnekerk in Brussel (1811-1958), de doop- en huwelijksregisters van de Onze-Lieve-Vrouw kerk van Goede Bijstand (1798-1902) en het archief van de kerkfabriek van Sint-Jozef in Evere (deze kerk werd gebouwd in 1903, het archief belicht het kerkelijk leven in de parochie tot 1995).
In de zoekrobot Zoeken naar personen van het Rijksarchief in België zijn de afgelopen maanden ca. 206.000 personen uit Brussel toegevoegd. Zoeken is onder meer mogelijk op naam, voornaam, plaats en beroep.
De databank bevatte al miljoenen gegevens en wordt voortdurend aangevuld met gegevens die afkomstig zijn van de vele vrijwilligers die de akten analyseren.
Voor Brussel zijn onlangs bijna 40.000 dopen en 81.000 overlijdens uit 18de-eeuwse parochieregisters toegevoegd. Ook werden 85.000 namen uit huwelijksakten ingevoerd uit de periode vóór 1700. Deze gegevens werden ingevoerd door drie vrijwilligers.
Wenst u ook uw opzoekingswerk via deze weg ter beschikking stellen aan andere onderzoekers? Hiervoor kan u contact opnemen met het diensthoofd van het Rijksarchief dat u regelmatig bezoekt.
Bij het binnenkomen krijgt iedereen een glaasje cava aangeboden. Rond 15.00 uur heet de voorzitter de 41 aanwezigen welkom. Hij stelt achteraf vast dat 17 personen niet van Brussel zijn (41,5%), onze afdeling heeft dus een regionale/nationale werking.
Onze secretaris Patrick Vanhoucke en de nieuwe stafmedewerker van Familiekunde Vlaanderen, Valerie Vermassen, alsook Mariet Calsius van het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB), en Thérèse Symons en Jean Housiau van het Archief van de Stad Brussel worden verontschuldigd.
Er wordt eerst even teruggeblikt op het voorbije jaar, dat voor onze afdeling een heel druk jaar was:
- Zaterdag 27 maart 2010 organiseerden we het 45ste Nationaal Congres voor Familiekunde. Samen met onze partners het AMVB; FARO Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed; UIT in Brussel; Unie van Turkse Verenigingen (UTV); VGC-Erfgoedcel Brussel; Algemeen Rijksarchief (ARA); Archief van de Stad Brussel (ASB) en Familiekunde Vlaanderen. Er waren 217 deelnemers, het was mooi weer en alles is prima verlopen. Zelfs financieel was het dankzij de Vlaamse Gemeenschapscommissie en collegelid voor cultuur Bruno De Lille een nuloperatie. De foto’s van het Nationaal Congres zijn nog steeds te zien op onze website.
- Donderdag 6 mei 2010 bezochten we het Archief van het Bisdom Mechelen-Brussel. Niet alleen een heel interessant archief maar ook een voortreffelijke kantine. Onder de deskundige leiding van ons bestuurslid Rik Degraef hadden we in de namiddag een toeristische erfgoedwandeling waarna we tevreden met de gratis bus van de Stad Brussel huiswaarts keerden.
- Donderdag 3 juni 2010 was er een bezoek aan het Archief van het Belgisch Leger te Evere. Dit bezoek was goed voorbereid want alle gevraagde documenten lagen al ter inzage klaar in de leeszaal toen we aankwamen. Hier ook genoten we tot ieders tevredenheid van de legerkantine.
- In het najaar organiseerde de gemeente Evere in samenwerking met VVF-Brussel een cursus voor beginnende genealogen. De eerste drie dagen waren theorielessen in het gemeentehuis van Evere. Daarna gingen we op bezoek naar het Rijksarchief te Anderlecht, met de bus naar het Nationaal Documentatiecentrum te Merksem en door de sneeuw (alleen de stoersten) naar het documentatiecentrum van de Service de Centralisation des études Généalogiques et Démographiques de Belgique (SCGD) in Schaarbeek.
- Op de Dag van de Verenigingen in gemeenschapscentrum Nekkersdal in Laken stelden we onze werking voor en ter gelegenheid van de Week van de Smaak kookten we lekkere frikadellen met krieken volgens een historisch recept uit 1752.
De voorzitter blikt terug op het gebruik van de website van de afdeling. Sinds 2005 proberen we onze opdracht van ondersteuning van genealogen voor een groot gedeelte te doen via onze website. Naast basisinformatie over onze vereniging en het stamboomonderzoek krijgt u er regelmatig het nieuws uit onze sector.
Tien jaar geleden publiceerde de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde ter gelegenheid van haar nationaal congres in Brussel een speciale editie van het tijdschrift Vlaamse Stam over De burgemeesters van de Stad Brussel 1830-1983 en hun voorouders. De teksten en kwartierstaten zijn van de hand van Jos Laporte, toenmalig voorzitter en thans erevoorzitter van VVF-Brussel vzw. Van de zeventien burgemeesters die tijdens de periode 1830-1983 de burgemeesterssjerp van de Stad Brussel droegen, worden er in het boekje dertien besproken. Op de website van VVF-Brussel kunt u sinds vorig jaar deeltjes downloaden van onder andere Charles De Brouckère, André Fontainas, Jules Anspach, Karel Buls, Adolphe Max, Lucien Cooremans en Pierre Van Halteren.
Dankzij onze samenwerking met het Archief van de Stad Brussel is een index van de eigennamen in het bevolkingsregister van 1795 aangemaakt. Het Stadsarchief gaat digitaal: vier miljoen pagina’s over de geschiedenis van Brussel zijn gekopieerd op een veilige drager. Op de website van het Archief vindt u tevens links naar indexen van de Brusselse parochieregisters, opgesteld door onder andere Michel Vanwelkenhuyzen en het documentatiecentrum Le Fil d’Ariane. Voor VVF-Brussel namen een 10-tal vrijwilligers deel aan het project. Enkele waren aanwezig en werden bedankt met een kleine attentie: Louis Ameryckx (Watermaal-Bosvoorde), Pierre Debecker (Jette), Rik Degraef (Kapelle-op-den-Bos), Antoon Deryckere (Sint-Pieters-Leeuw), Walter Mingels (Zelzate), Lionel Missant (Jette), André Van Loo (Anderlecht).
De voorzitter licht kort de komende activiteiten van de afdeling toe:
- Bezoek documentatiecentrum VVF te Dendermonde en Aalst op 17 maart 2011 (met de bus);
- Bezoek Koninklijke Bibliotheek van België op 7 april 2011;
- Bezoek Liberaal Archief en Stadsarchief Gent op 10 mei 2011 (met de bus);
- Bezoek Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB) op 25 juni 2011.
Zeer enthousiast is de voorzitter over de samenwerking met het AMVB. Wij citeren: “De samenwerking voor ons Congres heeft nog voor een extraatje gezorgd. Het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel wil met ons samenwerken om een documentatiecentrum op te richten. Wat en hoe is nog niet allemaal in orde maar we starten eind april en proberen elke laatste zaterdag van de maand een permanentie te houden. Om het AMVB even te schetsen geef ik graag het woord aan directeur Patricia Quintens”.
Het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel werd opgericht in 1977 en verzekert als pluralistische instelling in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest de verwerving, het beheer, het onderzoek en de ontsluiting van archieven van Nederlandstalige Brusselse organisaties, personen en families. Het AMVB wil het verdwijnend collectief geheugen van de Brusselse Vlaming in de grootstedelijke samenleving (her-) ontdekken als onuitputtelijke bron van genoegen en educatie. Het AMVB draagt (als belangrijke actor) bij tot de ontwikkeling en verrijking van het Brussels erfgoedgebeuren.
Tegen het einde van de toespraak legt de voorzitter uit dat het geven van cursussen voor beginners en het ontcijferen van oude akten soms aangename nevenreacties voortbrengen. Als het opzoekingswerk wat verzameld wordt en bijgehouden dan kan men na een tijdje uitpakken met bepaalde resultaten. De vrucht van zo een werkje is het Genealogisch lexicon dat alle aanwezigen vandaag gratis ontvangen. De auteur, Rik Degraef geeft, nadat hem het eerste exemplaar officieel overhandigd werd, een toelichting. Het lexicon bevat naast twee afzonderlijke delen, Frans-Nederlands en Nederlands-Frans met enkel woorden die in aktes van de Burgerlijke Stand gevonden werden, ook een verklarend gedeelte: uitleg waarom sommige woorden vroeger gebruikt werden en wat men er mee bedoelde. Rik voelt zich terug twintig jaar jonger toen hij nog voor de klas stond en zorgt dat de aandacht van zijn publiek steeds opnieuw aangewakkerd wordt met de nodige humor. Bedankt Rik. Het lexicon is vanaf nu beschikbaar voor de prijs van 5 euro (excl. verzendkosten).
Tot slot heeft de voorzitter nog een woord van lof en dank voor barman Bart voor zijn uitstekende bediening en ons bestuurslid Maria Willems voor de hapjes. De aanwezigen bleven gezellig napraten bij een aangeboden drankje. Vele wisselden nog wat kennis uit en kijken uit naar de oprichting van het VVF-documentatiecentrum van onze afdeling Brussel. Wanneer men de zaal begon op te ruimen vertrokken pas de laatste deelnemers.
Meer foto’s van de ontmoetingsdag vindt u op Flickr.
Hoe dikwijls valt het niet voor dat we onze kostbare tijd verliezen met het opzoeken van de vertaling of de juiste betekenis van een woord! Een taal leeft, er komen nieuwe woorden bij, andere verouderen of verdwijnen. Ook in de genealogie krijgen we te maken met betekenissen van woorden die veranderen.
Om in te spelen op de steeds terugkerende vragen over vertalingen en (ver)oude(rde) begrippen, schreef Rik Degraef een genealogisch lexicon Frans-Nederlands en Nederlands-Frans (beide delen in één volume). En het is met genoegen dat Familiekunde Brussel dit werk van haar oud-bestuurslid publiceert en ter beschikking stelt van de vele familiekundigen.
In zijn Woord vooraf schrijft auteur Rik Degraef dat het lexicon twee doelen heeft. Allereerst wil het onervaren genealogen helpen bij de meest voor de hand liggende genealogische documenten die enerzijds in het Frans, anderzijds in het Nederlands werden opgesteld. Daarnaast wil het lexicon een bijdrage leveren om de koele, traditionele genealogie om te toveren tot een warme familiegeschiedenis. Met dat doel werden talrijke voetnoten opgenomen die de eigen ervaringen van de auteur vertolken. Die moeten de lezer aansporen om zich verder te informeren over allerlei situaties en gebruiken. En dankzij die opgedane achtergrondinformatie zullen de gestorven familieleden als het ware herleven als mensen van hun tijd.
La partie ‘Nederlands-Frans’ n’est pas la version miroir de la partie ‘Frans-Nederlands’. Les sources sont d’ailleurs différentes parce qu’elles sont constituées de documents en langue néerlandaise. Les entrées et les segments de phrase sont présentés comme ils se rencontrent dans de nombreux actes actuels ou anciens, sans modification de leur orthographe ni de leur structure. Un francophone ne perdra pas son temps à rechercher un mot dans son contexte. Les dictionnaires bilingues modernes ne contiennent généralement pas de termes vieillis ou disparus de l’ usage. Les notes de fin de texte ont été rédigées en français parce qu’elles concernent davantage les francophones.
U kunt het genealogisch lexicon bestellen via ons contactformulier en overschrijving van het juiste bedrag op ons rekeningnummer m.v.v. “genealogisch lexicon” en het aantal exemplaren. Voor verzending binnen België betaalt u 7,50 euro (verzending inbegrepen). Voor het buitenland (Europa + rest van de wereld) betaalt u 11,50 euro (verzending inbegrepen). Het rekeningnummer van Familiekunde Brussel vzw vindt u op onze contactpagina. Indien u de gids zelf ter plaatse afhaalt en betaalt tijdens een van onze activiteiten, bedraagt de prijs 5,00 euro.
